Mensen die voluit in het patroon zitten van zorgen voor anderen en zich verantwoordelijk voelen voor anderen, zijn (bijna) altijd met hun aandacht bij de ander.
Ze staan altijd klaar om anderen te helpen en springen direct in het gat als iemand hulp nodig heeft (volgens hen). Het helpen van en zorgen voor brengt ze veel erkenning en waardering, en geeft ze het gevoel een nuttige en zinvolle bijdrage te kunnen leveren.

Met al die zorg en aandacht voor anderen is er geen of weinig ruimte meer voor de zorg en aandacht voor zichzelf. Alhoewel mensen met dit patroon dit doorgaans ook niet nodig achten, raakt de eigen accu steeds leger. Dit duurt voort tot de eigen accu niet meer wil starten.
Om dit patroon te doorbreken moeten deze coachees leren om (ook) voor zichzelf te zorgen: Waar hebben ze zelf behoefte aan? Waar laden ze zelf van op? Is er voldoende rust en ontspanning voor zichzelf in hun leven? Wat is een gezonde balans tussen geven aan anderen en nemen voor jezelf?
Het doorbreken van dit patroon begint met het bewust worden van de eigen gevoelens en deze serieus nemen. Zorgen voor de ander kan als patroon een perfecte afleiding zijn van de eigen gevoelens. De vraag ‘Hoe voel je je op dit moment?’ wordt dan gemakkelijk beantwoord met ‘prima’.
Als stress en burn-out coach kun je de coachee dan bijvoorbeeld de Opdracht Emotiedagboek meegeven voor thuis. Met deze opdracht staat de coachee een aantal keer per dag stil bij de vraag ‘Hoe voel ik mij op dit moment?’. Omdat het voor de coachee vaak lastig is om woorden aan zijn gevoel te geven, kunnen de 4 B’s: Boos – Bang – Blij – Bedroefd behulpzaam zijn of bijvoorbeeld een overzicht met een palet aan gevoelswoorden.
Vergroot je impact als coach!
Ontdek onze NOBCO erkende opleidingen: gedegen en praktijkgericht het coachvak leren, diepgaande persoonlijke ontwikkeling.

Onder elk gevoel gaan behoeften schuil. Wanneer het gevoel van de coachee in de categorie Blij zit, is dit een signaal dat in deze behoeften is voorzien. Gevoelens in de categorieën Boos, Bedroefd en Bang zijn een signaal dat er behoeften in de knel komen.
Het onderzoeken van de behoeften die onder dit patroon schuilgaan, kan de coachee inzicht geven in zijn drijfveren om zijn patroon van zorgen en verantwoordelijk voelen voor anderen in stand te houden. Het maakt de coachee bewust van de ‘winst’ die het patroon in positieve zin oplevert. Dit wordt ook wel de ‘secundaire ziektewinst’ genoemd; elk patroon heeft (ook) een positieve opbrengst. Daarnaast kan een patroon ook veel energie kosten en ongezonde stress opleveren, al is de coachee vaak gewend om dit al vele jaren te dragen.
Je kunt de coachee dan bijvoorbeeld vragen welke behoeften in de knel komen als hij meer zorg en aandacht aan zichzelf zou geven en wat minder aan anderen. Behoeften die dan in de knel kunnen komen zijn bijvoorbeeld de behoefte aan:
Om het patroon van zorgen en verantwoordelijk voelen voor anderen in de praktijk te doorbreken, is het nodig dat de coachee zich in zijn omgeving gaat uitspreken over hoe hij zich voelt en waar hij behoefte aan heeft. De kans is groot dat de coachee vanuit zijn patroon geneigd is om zelf in zijn eigen behoeften te voorzien, zodat hij ‘de ander daar niet mee lastig valt’. Om het patroon te helpen doorbreken is het van belang om hier als stress en burn-out coach niet in mee te gaan, maar om de coachee vooral aan te moedigen om zich te gaan uitspreken naar anderen en zich daarmee kwetsbaar op te stellen.
Om de coachee hierbij te ondersteunen kun je als stress en burn-out coach de werkvorm de Dansvloer uit de Verbindende Communicatie inzetten. In deze werkvorm geef je de coachee inzicht in de 4 stappen van Verbindende Communicatie, die nodig zijn om zijn gevoelens en behoeften op een verbindende manier uit te spreken. Vervolgens doorloop je de 4 stappen ook letterlijk in relatie tot een gesprekssituatie uit zijn eigen praktijk.
Meer leren?
Wanneer je jouw impact als coach wilt vergroten, kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis workshop Coachen met het Stermodel.
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.
In dit blog geef ik je inzicht in de bovenstroom en onderstroom van stress en burn-out coaching aan…
Het OK kwadrant van Transactionele Analyse geeft je inzicht in de overtuiging van waaruit je handelt als trainer…
Transactionele Analyse (TA) biedt bruikbare structuren en inzichten voor de coach, waaronder de egoposities. Lees verder voor een…
In dit blog leg ik uit wat coaching is, wat niet en voor welke doelen coaching zoal ingezet…
Theoretisch inzicht, werkvormen en interventies voor coachend trainen op de bovenstroom en onderstroom.
Download e-book