Tips voor de stress en burn-out coach als coachee geen grenzen voelt of aangeeft

In dit artikel krijg je inzicht in het veel voorkomende patroon in stress en burn-out coaching: coachees die hun grenzen niet voelen en daardoor ook niet kunnen aangeven. Tevens krijg je concrete handvatten hoe je als stress en burn-out coach op de bovenstroom en onderstroom van dit patroon kunt coachen.

Wanneer iemand zijn eigen grenzen niet voelt, krijgt hij regelmatig van mensen in zijn omgeving het advies “Je moet wat vaker ‘nee’ zeggen”. Maar grenzen leren aangeven begint met grenzen leren voelen en waarnemen bij jezelf.
Mensen die het overlevingspatroon ‘je grenzen niet voelen en je grenzen niet aan geven’, hebben ontwikkeld zijn vaak weinig in contact met hun lichaam en nemen de signalen van hun lichaam, bijvoorbeeld over hun grenzen, daardoor niet waar. Het – onbewuste – voordeel van je grenzen niet te voelen is dat je ook niet in ongemakkelijke situaties komt waarin je ‘nee’ of ‘stop’ zou moeten zeggen.
Net als elk overlevingspatroon heeft ook dit patroon in het verleden voordelen opgeleverd voor belangrijke basisbehoeften. Er komen uiteraard ook behoeften in de knel, en hoe meer het patroon wordt geleefd in uitdagende situaties als bijvoorbeeld werk en gezin, een drukke baan, mantelzorg, grote verandering in werk en/of leven, hoe meer dit patroon kan leiden tot langdurige stress en burn-out.
In een coachingstraject zul je met dergelijke coachees eerst lichaamsgericht aan de slag moeten om hun lichaamsbewustzijn te vergroten en ze bewust te maken van hun eigen lichaamssignalen over hun grenzen en behoeften. In dit proces kunnen tevens emoties en belemmerende overtuigingen meekomen.
Vervolgens kun je op de bovenstroom oefenen met het assertief de eigen grenzen aangeven in werk en/of privé-situaties.

Deze werkvorm effectief leren begeleiden?

Vergroot je impact als coach!

Ontdek onze NOBCO erkende opleidingen: gedegen en praktijkgericht het coachvak leren, diepgaande persoonlijke ontwikkeling.

Coach Opleiding met Ziel en Zakelijkheid

Lichaamsbewustzijn

Voor het versterken van het lichaamsbewustzijn van de coachee kun je heel goed in het hier en nu gebruik maken van Gestalt-interventies. Bijvoorbeeld door de coachee regelmatig vragen te stellen als:

• Hoe is het nu in je lijf?
• Wat neem je waar in je lichaam als je dit vertelt?
• Waar voel je dat in je lichaam?
• Wat verandert er nu in je lichaam?
• Waar voel je spanning in je lijf?

En specifiek in het kader van grenzen voelen:

• Waar voel je een ‘nee’ in je lijf? Hoe voelt het daar?
• Waar voel je een ‘ja’ in je lijf? Hoe voelt het daar?

Grondingsoefeningen kunnen de coachee helpen om meer verbinding met zijn lijf te maken. Zo kun je samen met de coachee gaan staan en hem stap voor stap meenemen in een gegronde lichaamshouding. Bijvoorbeeld deze oefening:

• Zet je voeten op schouderbreedte uit elkaar, met je gewicht evenveel op je linker- als je rechtervoet.
• Haal je knieën ‘van slot’, ontspan je bekken, en ontspan je schouders.
• Je ruggegraat is recht en loopt in een rechte lijn door naar je nekwervels. Hierdoor is het kruintje van je hoofd omhoog en kijk je iets naar beneden.
• Leg je hand op je onderbuik en adem naar je onderbuik.
• Neem de tijd om waar te nemen hoe het nu in je lichaam is.

Je kunt de grondingsoefeningen uitbreiden met een oefening waarbij de coachee met zijn handen de grens om zich heen voelt en afbakent, of bijvoorbeeld een rozenhaag om zijn eigen tuin (lees ruimte) visualiseert.

Assertiviteit

Wanneer de coachee zijn grens bewust is en het lastig vindt om deze duidelijk en in verbinding uit te spreken, kun je gebruik maken van een rollenspel om te oefenen met het inzetten van het gewenste assertieve gedrag.

Gebruik bij het begeleiden van het rollenspel de volgende aandachtspunten:

• Oefen aan de hand van een concrete praktijksituatie van de coachee.
• Spreek vooraf duidelijk af wat het leerdoel van de coachee is.
• Las regelmatig een time-out in.
• Tijdens de time-out geef je een top en een tip gericht op het afgesproken leerdoel.
• Oogst aan het eind van het rollenspel de leeropbrengst van de coachee
• Laat de coachee een concrete actie bepalen die hij de komende week gaat uitvoeren.

Tijdens het rollenspel kun je de coachee zijn grens bijvoorbeeld leren aangeven volgens (een kleine variant op) de stappen van Verbindende Communicatie.

Meer leren?
Wanneer je jouw impact als coach wilt vergroten, kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

• Post-HBO Coach Opleiding: Coachen met Ziel en Zakelijkheid
• Post-HBO Opleiding Loopbaancoaching met Ziel en Zakelijkheid

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis workshop Coachen met het Stermodel.

Meer patronen om rekening mee te houden bij stress- en burn-out coaching

• Systemische stress en burn-out coaching bij patroon: Op de plek van een ander gaan staan
• Stress en burn-out coaching bij patroon: Niet voelen wat echt belangrijk is
• Stress en burn-out coaching bij Patroon: Zorgen en verantwoordelijk voelen voor anderen
• Stress en burn-out coaching bij perfectionisme: hoofd en lijf weer verbinden
• Stress en burn-out coaching: Doorzetten en te lang doorgaan | Blankestijn & Partners

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

• e-Learning voor trainers, coaches en teamcoaches
• Overzicht van alle werkvormen voor coaches
• Toolbox Loopbaancoaching
• Toolbox Opbouw Coaching

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.