Gestalt in coaching en training

In het kort: Wat is Gestaltmethodisch werken?

Gestaltmethodisch werken is een manier van coachen en trainen waarbij je werkt met wat zich in het hier en nu voordoet. Door het gewaarzijn van gevoelens, gedachten, gedrag, behoeften en de omgeving te vergroten, worden patronen zichtbaar. Vanuit die bewustwording kun je werken aan het herstellen van contact en het stimuleren van persoonlijke ontwikkeling.

Wat is Gestalttherapie?

De Gestalttherapie is in de jaren vijftig ontwikkeld door Fritz Perls. Het biedt een denk- en werkkader dat je training en coaching aanzienlijk kan verdiepen. We noemen dit Gestaltmethodisch werken.

In dit artikel geef ik je een aantal aanwijzingen Gestaltmethodisch werken toe te passen als coach, manager of trainer.

Hoe werkt Gestalttherapie in het hier en nu?

Gestaltmethodisch werken begint altijd in het hier en nu:

• Wat houdt de coachee of deelnemer op dit moment bezigt?
• Wat doet hij?
• Wat is het effect op zijn omgeving?

Twee karakteristieke Gestalt-ingangen om hiermee aan het werk te gaan zijn:

• Vergroten van gewaarzijn
• Herstellen van contact.

Hoe vergroot je het gewaarzijn bij coaching en training?

Gewaarzijn is het bewustzijn van wat je voelt, doet en denkt, waar je behoefte aan hebt en wat er in je omgeving gebeurt.

Gewaarzijn is zowel naar binnen, naar jezelf als naar buiten, naar je omgeving gericht.

Welke vragen helpen om het gewaarzijn te vergroten?

Fritz Perls formuleerde vijf vragen die het gewaarzijn vergroten:

1. Wat ben je aan het doen?
2. Wat voel je nu?
3. Wat wil je?
4. Wat verwacht je?
5. Wat ben je aan het vermijden?

Wanneer gebruik je vragen om het gewaarzijn te vergroten?

Je kunt deze vragen regelmatig gebruiken tijdens je coaching en training. Ze nodigen je coachee of deelnemers uit tot (zelf)reflectie, een pas op de plaats.

Door op deze manier het leerproces te vertragen kan verdiepend zelfinzicht ontstaan.

De volgende momenten zijn hiervoor bij uitstek geschikt:

• de start van de training of coaching
• een storing (‘weerstand’) in het leerproces of leercontact
• het afsluiten van een oefening of bijeenkomst

Post-HBO Opleiding Stress en Burn-out Coach (NOBCO practitioner)

Verdiepende en praktijkgerichte opleiding tot stress en burn-out coach en NOBCO erkend coach

Je leert stress en burn-out trajecten professioneel en verdiepend begeleiden op boven-en onderstroom van de coachvraag, ontwikkelt je coachingscompetenties op Europees NOBCO practitioner niveau, en versterkt je persoonlijke impact als coach.

Bekijk de opleiding

Hoe herstel je contact met Gestaltmethodisch werken?

Voor contact is het nodig om je open te stellen voor de ander en open te zijn over jezelf. Het vraagt luisteren zonder oordeel en waardevolle aspecten van jezelf inbrengen.

Contact verloopt niet altijd vlekkeloos. In de manier waarop mensen contact maken met zichzelf en met hun omgeving worden hun patronen zichtbaar.

Gewaarzijn is de sleutel om de patronen bewust te worden en te zien welke actie nodig is om het contact te herstellen.

Welke vragen stimuleren bewustwording van contactpatronen?

De volgende vragen kunnen helpen om de patronen zichtbaar te maken:

• Is de deelnemer/coachee in contact met zijn gevoelens, behoeften en fysieke gewaarwordingen?
• Is de deelnemer/coachee open en oordeelsvrij in het contact met anderen?
• Hoe gaat de deelnemer/coachee fysiek en emotioneel om met afstand en nabijheid van anderen?

Een eenvoudig speelveld voor interventies vanuit Gestaltmethodisch werken binnen coaching en training ziet er als volgt uit:

Veelgestelde vragen over Gestaltmethodisch werken

Wat is Gestaltmethodisch werken?

Gestaltmethodisch werken gebruikt principes uit de Gestalttherapie binnen coaching en training. De aandacht ligt op wat iemand in het hier en nu voelt, denkt, doet en nodig heeft. Door het gewaarzijn te vergroten, kunnen patronen zichtbaar worden en ontstaat ruimte voor nieuwe keuzes en ontwikkeling.

Wat betekent gewaarzijn binnen de Gestaltmethodiek?

Gewaarzijn betekent dat je bewust bent van wat je voelt, denkt en doet, welke behoeften je hebt en wat er in je omgeving gebeurt. Het richt zich zowel naar binnen, op jezelf, als naar buiten, op je omgeving.

Welke vragen kun je stellen om het gewaarzijn te vergroten?

Vijf belangrijke vragen zijn: Wat ben je aan het doen? Wat voel je nu? Wat wil je? Wat verwacht je? En wat ben je aan het vermijden? Deze vragen helpen een coachee of deelnemer om stil te staan bij wat er op dat moment gebeurt.

Wanneer kun je Gestaltmethodisch werken toepassen?

Je kunt de methodiek onder andere gebruiken aan het begin van een coaching of training, bij weerstand of een verstoring in het leerproces en bij het afsluiten van een oefening of bijeenkomst. Het vertragen van het leerproces kan daarbij verdiepend zelfinzicht opleveren.

Hoe helpt Gestaltmethodisch werken om contact te herstellen?

De manier waarop iemand contact maakt met zichzelf en anderen kan patronen zichtbaar maken. Door gevoelens, behoeften, fysieke gewaarwordingen en de omgang met afstand en nabijheid bewust te onderzoeken, wordt duidelijker wat nodig is om het contact te herstellen.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Waar lees je meer over verdiepende coachingsmethodieken?

Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor coachen? Lees dan:

• Gestalt en Gewaarzijn Vergroten
• Toegepaste Gestalt methodiek in coaching en training
• Transactionele Analyse en Strooks

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.

Welke tools zijn er voor coaches, trainers en teamcoaches?

Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:

• Toolbox Coachingsmethodieken
• Toolbox Systemisch coachen
• Toolbox Coaching theorie

Welke opleidingen zijn er voor verdiepende coachingsmethodieken?

Zoek je een opleiding waarin je meer leert over verdiepende coachingsmethodieken? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

• Post-HBO Coach Opleiding: Coachen met Ziel en Zakelijkheid
• Loopbaancoaching met Ziel en Zakelijkheid
• Opleiding Systemisch Coachen met Familieopstellingen