Stress en burn-out coaching bij patroon: Doorzetten en te lang doorgaan

In het kort: Waarom kan te lang doorgaan leiden tot stress en burn-out?

In dit artikel krijg je inzicht in een veel voorkomend patroon bij stress en burn-out: Doorzetten en te lang doorgaan. Tevens krijg je handvatten hoe je als stress en burn-out coach met dit patroon kunt werken.

Doorzetten en niet opgeven is een prachtige eigenschap, maar als je er te veel in doorslaat kan het ook een geweldig recept voor burn-out zijn. De doorzetter is sterk en gedreven, hij heeft een doel voor ogen dat hij kostte wat kost wil bereiken, en gaat door totdat hij er letterlijk bij neervalt.
Daarmee hebben de sterke doorzetters ook een vergrootte kans op burn-out. Ze rekken hun eigen elastiekje enorm op, zijn van ‘niet zeuren gewoon doorgaan’, verdringen de lichaamssignalen die hun grenzen aangeven, totdat de batterij volledig leeg is. En dan is herstellen een heel erg lange weg.
In je coaching kun je deze coachees ondersteunen bij het leren waarnemen van hun lichaamssignalen en er vervolgens ook naar luisteren. Hierbij kan het onderzoeken van overtuigingen die het huidige patroon in stand houden een versterkende aanvulling zijn, bijvoorbeeld met behulp van de drivers uit de Transactionele Analyse.

Post-HBO Opleiding Stress en Burn-out Coach (NOBCO practitioner)

Verdiepende en praktijkgerichte opleiding tot stress en burn-out coach en NOBCO erkend coach

Je leert stress en burn-out trajecten professioneel en verdiepend begeleiden op boven-en onderstroom van de coachvraag, ontwikkelt je coachingscompetenties op Europees NOBCO practitioner niveau, en versterkt je persoonlijke impact als coach.

Bekijk de opleiding

Hoe helpt Gestalt om het gewaarzijn bij stress en burn-out te vergroten?

Gestalt richt zich op het hier-en-nu waarin alle patronen zichtbaar worden. Patronen in hoe je contact maakt met jezelf en met de mensen in je omgeving. Daarmee is Gestalt methodisch coachen een bruikbare methodiek in stress en burn-out coaching.

Wat is gewaarzijn binnen Gestalt?

Gewaarzijn is het bewustzijn van wat je voelt, doet en denkt, van waar je behoefte aan hebt en van wat er in je omgeving gebeurt. Gewaarzijn is zowel naar binnen (naar jezelf) als naar buiten (naar je omgeving) gericht. In stress en burn-out coaching helpt dit de coachee bij het bewustworden van zijn patroon.

Met welke vijf vragen van Fritz Perls vergroot je het gewaarzijn?

Fritz Perls, de grondlegger van Gestalt formuleerde vijf vragen die het gewaarzijn vergroten:

1. Wat ben je aan het doen?
2. Wat voel je nu?
3. Wat wil je?
4. Wat verwacht je?
5. Wat ben je aan het vermijden?

Hoe beïnvloeden drivers uit Transactionele Analyse stress en burn-out?

Binnen Transactionele Analyse worden zes ‘drivers’ onderscheiden die ons gedrag sterk beïnvloeden. Drivers zijn boodschappen die we van onze ouders hebben meegekregen over hoe we ons moeten gedragen om liefde, waardering en erkenning te krijgen.
Ze kunnen aanmoedigende drijfveren zijn en ook stress-bevorderende overtuigingen: ‘Ik ben alleen maar oké als ik altijd snel, perfect of aardig ben, mijn best doe of me altijd sterk toon.’ Hét recept om steeds maar door te gaan.
In onderstaand overzicht zijn de zes TA-drivers weer gegeven, met daarnaast hun ‘allowers’. Allowers zijn binnen de Transactionele Analyse ombuigingen van de drivers; je zou het ook helpende overtuigingen kunnen noemen.

Hoe kun je als coach je eigen gewaarzijn vergroten?

Hoe bewust ben jij zelf van wat je voelt, doet en denkt, van waar je behoefte aan hebt en van wat er in je omgeving gebeurt? Probeer je gewaarzijn te vergroten met de vijf vragen van Fritz Perls.

Veelgestelde vragen over doorzetten, stress en burn-out

Waarom kan doorzetten bijdragen aan stress en burn-out?

Doorzettingsvermogen helpt om doelen te bereiken, maar kan belastend worden wanneer je voortdurend doorgaat en signalen van overbelasting negeert. Wie weinig rust neemt en eigen grenzen blijft overschrijden, loopt risico op langdurige stressklachten. Doorzettingsvermogen is dus niet het probleem op zichzelf; het gaat om de manier waarop je ermee omgaat.

Hoe herken je dat je te lang doorgaat en je grenzen overschrijdt?

Je kunt merken dat je vermoeidheid, spanning of andere lichaamssignalen negeert om toch door te werken. Ook overtuigingen zoals ‘niet zeuren, gewoon doorgaan’ kunnen een aanwijzing zijn. Door regelmatig stil te staan bij wat je voelt, doet en nodig hebt, kun je deze patronen eerder herkennen.

Hoe helpt Gestalt bij het herkennen van stresspatronen?

Gestalt richt zich op het vergroten van gewaarzijn in het hier-en-nu. Tijdens coaching onderzoek je wat je voelt, denkt, doet en nodig hebt. Hierdoor kun je ontdekken wanneer je automatisch doorgaat en welke signalen je daarbij negeert. Dit bewustzijn vormt een basis om andere keuzes te leren maken.

Wat zijn drivers en allowers binnen Transactionele Analyse?

Drivers zijn aangeleerde boodschappen die gedrag beïnvloeden, zoals ‘Wees perfect’, ‘Wees sterk’ en ‘Doe je best’. Ze kunnen motiveren, maar ook stress versterken. Allowers zijn helpende overtuigingen die daartegenover staan, zoals ‘Zoals je bent, ben je goed genoeg’ of ‘Doe het in je eigen tempo’.

Hoe kun je als stress- en burn-outcoach het patroon van doorzetten onderzoeken?

Je kunt een coachee helpen om lichamelijke signalen, behoeften en automatische overtuigingen te herkennen. De vijf gewaarzijnsvragen van Fritz Perls bieden daarvoor aanknopingspunten. Daarnaast kun je met drivers en allowers uit Transactionele Analyse onderzoeken welke overtuigingen het doorgaan versterken en welke helpende alternatieven mogelijk zijn. Bij ernstige klachten is passende zorg belangrijk.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Meer leren?

Wanneer je jouw impact als coach wilt vergroten, kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

• Post-HBO Opleiding Stress en Burn-out Coach met Ziel en Zakelijkheid
• Post-HBO Coach Opleiding: Coachen met Ziel en Zakelijkheid
• Post-HBO Opleiding Loopbaancoaching met Ziel en Zakelijkheid

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de Workshop Coachen met het Stermodel.

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

• Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches
• Toolbox Werkvormen voor coaches
• Toolbox Stress en Burn-out Coaching
• Toolbox Opbouw Coaching

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.