RET: Rationele EffectiviteitsTraining



Wanneer u ervan overtuigd bent dat ‘je niet kunt veranderen’, zal uw gedrag ook niet veranderen. Wanneer u denkt dat ‘je nooit te oud bent om te leren’ zal u gemakkelijk experimenteren met het inzetten van nieuwe vaardigheden. Wat u denkt (mentaal niveau) heeft heel veel invloed op wat u kunt en wat u doet in de praktijk (gedragsniveau). In de artikelencyclus over de zes ontwikkelingsniveaus focus ik deze keer op het mentale niveau en de invloed op het realiseren van daadwerkelijke gedragsverandering. Aan het eind vind je nog enkele aanwijzingen voor het (team)coachen op het mentale niveau.

stermodel_B&P

Stermodel: de zes ontwikkelingsniveaus

Een ABC-tje
Doorgaans zijn we ons niet bewust van onze gedachten. Onze aandacht is vooral gericht op wat we doen, en veel minder op wat we denken. We gaan ervan uit dat we handelen in reactie op een bepaalde gebeurtenis, bijvoorbeeld het gedrag van een collega. Toch is het opvallend dat het gedrag van die collega bij verschillende personen een verschillende reactie tot gevolg kan hebben. Blijkbaar gebeurt er meer dan de actie van uw collega en uw reactie daarop. Vanuit de focus van het mentale niveau gaan we ervan uit dat u in het korte moment tussen de actie – reactie een gedachte hebt gehad over de actie van uw collega. En die gedachte heeft grote invloed op uw handelen. Een andere collega heeft over hetzelfde gedrag wellicht een andere gedachte, hetgeen resulteert in ander gedrag in dezelfde situatie.

Binnen de RET (Rationele EffectiviteitsTraining) wordt als volgt weergegeven: De meeste mensen denken dat het gedrag van de ander (A = Activatin gevent) bepalend is voor hun gedrag (C = Consequence). De RET zegt echter: tussen A en C zit nog B: de Believe, je gedachten.

activating, belief, concequence

Rationele effectiviteitstraining (RET)

De RET is een bruikbare methode om uw eigen mentale kracht te vergroten, en ook als hulpmiddel om anderen te begeleiden bij het versterken van hun mental power. U kunt hierbij de volgende stappen gebruiken:

1. Bewustworden ABC
Vul een ABC in voor een situatie waarin u met uw gedrag niet het effect realiseerde dat u had willen bereiken. Wanneer u dit lastig vindt kunt u ook iemand vragen om u hierbij te helpen, bijvoorbeeld een collega waar u goed mee overweg kunt. Door het maken van een ABC wordt u zich bewust van uw eigen gedachten en de invloed hiervan op uw handelen.

2. Uitdagen belemmerende gedachte
In elke belemmerende gedachte zitten irrationele elementen, de RET noemt ze daarom irrationele gedachten. Voorbeelden hiervan zijn: iedereen moet mij aardig vinden, anderen moeten zich gedragen volgen mijn normen, ik moet alles 100 % perfect doen. Onderzoek de irrationele elementen in uw belemmerende gedachten.

3. Formuleren helpende gedachte
Nu u de irrationaliteit van uw belemmerende gedachte hebt onderzocht, kunt u een nieuwe gedachte formuleren die rationeler is en daarmee ongetwijfeld helpender bij het realiseren van het door u gewenste effect in de betreffende situatie. De kans is groot dat u in meerdere situaties uw voordeel kunt doen met deze nieuwe gedachte.
Daadwerkelijke gedragsverandering

Nu u in stap 3 een gedachte hebt geformuleerd die u ondersteunt bij het inzetten van effectiever gedrag, staat u voor de uitdaging om deze nieuwe B mee te nemen naar de praktijk. U gaat als het ware het computerprogramma in uw hoofd veranderen. De belemmerende gedachte zit vaak flink ingesleten in uw eigen programma. Daarom vraagt het tijd en aandacht om deze blijvend te veranderen in uw nieuwe overtuiging. Ga bij uzelf na hoe u uzelf een aantal keren per dag kunt herinneren aan uw nieuwe overtuiging, bv. door een briefje op te hangen op een plek waar u regelmatig kijkt, een pop-up op uw computer, op een vast moment op de dag stilstaan bij uw overtuiging, … U kunt uw mentale kracht ook extra inzetten door middel van visualisatie: verbeeld in gedachten een praktijksituatie waarin u uzelf mentaal belemmerde. Stel u nu voor dat u uw ondersteunende overtuiging (B2)inzet om ander gedrag te realiseren (C2).

Vergeet niet om gedurende uw persoonlijke ontwikkelingsproces uw successen te oogsten!

(Team)coaching op het mentale niveau
Wanneer u met uw coachee(s) op zoek wilt gaan naar de belemmeringen in hun binnenwereld (mentaal, emotioneel, fysiek en zingeving) voor gedragsverandering heeft het mentale niveau vaak de laagste drempel. Praten over wat je van binnen bezig houdt wordt dan minder spannend ervaren als voelen wat je bezighoudt. De RET biedt bovendien een duidelijke structuur, hetgeen ook voor veiligheid en kaders zorgt.
Binnen een team heeft het veel meerwaarde om uitgebreid stil te staan bij het ABC van de huidige situatie: Hoe kijken de verschillende teamleden tegen de huidige situatie aan en wat zijn hun persoonlijke belemmerende gedachten? Wanneer dit in een veilig leerklimaat wordt gedeeld met elkaar, draagt alleen deze stap al veel bij aan de openheid en onderlinge verbinding in het team. De persoonlijke belemmerende gedachten (individuele B’s) kunnen vervolgens vertaald worden naar collectieve belemmerende overtuigingen binnen het team.

Meer weten over dit onderwerp?

We hebben regelmatig nieuwe blogs, nieuws en tips.

Volg ons op social media

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

    Praat mee

    Om SPAM op mijn blog te voorkomen dien je eerst onderstaande in te vullen voordat je kunt reageren. Hopelijk blijf je geïnspireerd om je reactie te plaatsen!