Sommige coaches coachen vanuit de vooronderstelling dat de coachee kwetsbaar is en dat je daarom voorzichtig moet interveniëren. Bij een dergelijke coachhouding ligt de valkuil op de loer dat je als coach gaat 'redden'. Een introductie in de reddersdriehoek, ook wel dramadriehoek genaamd.
De reddersdriehoek beschrijft een patroon waarin coach en coachee wisselen tussen de rollen van redder, slachtoffer en aanklager. Als een coach te veel verantwoordelijkheid overneemt, kan de coachee minder eigenaarschap ervaren. Je doorbreekt dit patroon door de verantwoordelijkheid voor groei en ontwikkeling bewust bij de coachee te laten.
Sommige coaches coachen vanuit de vooronderstelling dat de coachee kwetsbaar is en dat je daarom voorzichtig moet interveniëren. Ze zijn gericht op ondersteuning en voelen zich verantwoordelijk voor de groei en ontwikkeling van de coachee.
Bij een dergelijke coachhouding ligt de valkuil op de loer dat je als coach het eigenaarschap van het leerproces weghaalt bij de coachee waardoor hij zich minder zal ontwikkelen.
Omgekeerd zijn er ook coachees die het maar wat goed uitkomt als vooral de coach aan het werk is tijdens de coaching. De coachee wordt niet te veel met zichzelf geconfronteerd en kan lekker achteruit leunen.
Dergelijke mechanismen worden vanuit Transactionele Analyse samengevat in de reddersdriehoek. Dit is iets anders dan de dramadriehoek.
De reddersdriehoek (afkomstig uit de Transactionele Analyse) beschrijft een mechanisme dat zich afspeelt tussen twee personen die wisselen tussen drie posities: de redder, het slachtoffer en de aanklager.
Binnen een coachingsrelatie is de meest voorkomende positiestelling dat de coach de redder is en de coachee het slachtoffer wordt.
Het redden van de coach kan zich uiten op verschillende manieren, zoals:
Coachen op de boven- én onderstroom!
Je leert een palet aan verdiepende en resultaatgerichte coaching methodieken en werkt intensief aan je persoonlijke ontwikkeling als coach.
NOBCO en LVSC erkende opleiding
Wanneer de coach een tijdlang heeft ‘zitten redden’ kan hij wisselen naar de positie van de aanklager. Hij gaat de coachee dan bijvoorbeeld verwijten dat hij niets doet met alle gegeven adviezen.
Het kan ook zijn dat de coach radeloos uitroept dat hij ook niet meer weet wat hij met de coachee aanmoet; hij is dan naar de slachtofferpositie gegaan.
In alle gevallen kan de coachee (onbewust) kiezen, vanuit welke positie hij op het nieuwe gedrag van de coach gaat reageren. De moraal van de reddersdriehoek is dat de coach en coachee samen in het gedragsrepertoire van de drie posities gevangen blijven.
De positie van de redder lijkt op het eerste gezicht een onaantrekkelijke positie voor de coach: U bent hard aan het werk en stopt veel energie in uw coachee.
Waarom zitten dan zoveel coaches minstens een deel van de coachingstijd in de reddersrol?
Op een onzichtbaar niveau zijn de opbrengsten gigantisch: uw coachee is namelijk heel blij en enthousiast over
Met andere woorden: u als coach oogst als redder veel waardering en erkenning. En daarmee worden veel onbewuste, emotionele behoeften vervuld (tegenoverdracht).
Op een onzichtbaar niveau loont het daarmee zeer de moeite om als coach de redder uit te hangen!
Op gedragsniveau blijft de positiewisseling binnen de reddersdriehoek in stand doordat de coach en coachee verantwoordelijkheden van elkaar (laten) overnemen.
Als u als coach het patroon wilt doorbreken zult u de coachee het volledige eigenaarschap voor zijn groei en ontwikkeling moeten (terug)geven.
Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Want bent u bereid om daarmee het risico te lopen dat uw coachee dan in eerste instantie minder enthousiast over u is? Kunt u zichzelf voldoende waardering en erkenning geven, zodat u vrij bent in de interventiekeuze tijdens uw coaching?
Een mooi thema om eens te bespreken in uw intervisiegroep met collega-coaches?
De reddersdriehoek beschrijft een patroon waarin twee personen kunnen wisselen tussen drie posities: redder, slachtoffer en aanklager. Binnen coaching kan dit bijvoorbeeld gebeuren wanneer de coach te veel verantwoordelijkheid voor het leerproces van de coachee overneemt.
Een coach zit in de reddersrol wanneer hij te veel verantwoordelijkheid overneemt van de coachee. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door oplossingen aan te dragen, adviezen te geven, problemen over te nemen of zich sterk verantwoordelijk te voelen voor de ontwikkeling van de coachee.
Wanneer de coach te veel verantwoordelijkheid overneemt, kan het eigenaarschap van de coachee afnemen. De coach werkt steeds harder, terwijl de coachee juist minder wordt uitgedaagd om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor zijn groei, keuzes en ontwikkeling.
De reddersrol kan de coach waardering en erkenning opleveren. Een coachee kan bijvoorbeeld enthousiast zijn over de aandacht, deskundigheid, adviezen en betrokkenheid van de coach. Hierdoor kunnen ook onbewuste emotionele behoeften van de coach worden vervuld.
Doorbreek het patroon door het eigenaarschap voor groei en ontwikkeling bij de coachee te laten. Neem problemen en verantwoordelijkheden niet automatisch over. Dit vraagt ook dat je als coach bewust kijkt naar je eigen behoefte aan waardering en erkenning en vrij blijft in je interventiekeuzes.
Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.
Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor coachen? Lees dan:
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.
Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:
Zoek je een opleiding waarin je meer leert over coachen? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
Wil je trainer worden? Of coach worden? Of wellicht allebei? Ben je op zoek naar wat past bij…
Coachend leiding geven is een leiderschapsstijl die erop gericht is het beste uit je medewerkers en team te…
Steeds meer professionals krijgen naast hun reguliere takenpakket een coachende functie. Vandaag geef ik een overzicht van zes…
In dit blog maak ik je wegwijs in onze gratis online kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.
Praat mee