Systemische stress en burn-out coaching bij patroon: Op de plek van een ander gaan staan

In dit artikel krijg je inzicht in wat in systemisch werken wordt bedoeld met ‘je eigen plek innemen’ en ‘op de plek van een ander gaan staan’. Daarnaast krijg je een inkijkje in hoe je hiermee kunt werken met een systemische opstelling.

Op de plek van een ander gaan staan uitgelicht

Wanneer je de rol en taken van een ander of andere functie op je neemt ga je binnen het gedachtengoed van systemisch werken ‘op de plek van een ander staan’, en daarmee sta je niet ‘op je eigen plek’. Bijvoorbeeld de secretaresse die managementtaken van haar manager uitvoert, de grote zus die voor haar kleine broertje gaat zorgen omdat moeder er vaak niet is, de teamleider die het coachen van zijn team aan een van de teamleden uitbesteedt, de ambitieuze medewerker die heel veel taken uitvoert die niet bij zijn functie horen, …

Je systemische plek en de metafoor van de fontein

Binnen systemisch werken kun je het thema ‘je plek innemen’ gemakkelijk begrijpen met de door Els van Steijn ontwikkelde metafoor van de fontein, een fontein die is opgebouwd met allemaal opgestapelde bakken. De bakken geven de verticale ordening van een familiesysteem of organisatiesysteem weer. Zo staan de ouders van een kind in de verticale ordening in de bak boven hem en de grootouders in de bak daarboven.
Wanneer een kind voor zijn broertje gaat zorgen, stapt hij in de bak van zijn ouders en daarmee uit zijn eigen bak, en wanneer het kind voor zijn vader of moeder gaat zorgen, stapt hij in de bak van de grootouders. Ook de secretaresse die taken van haar manager uitvoert stapt in de bak boven haar en staat daarmee niet meer in haar eigen bak.
Het innemen van een plek die niet overeenkomt met jouw eigen plek binnen de ordening van het familiesysteem of organisatiesysteem, kost mega veel energie en kan leiden tot een burn-out. Het loslaten en teruggeven van de verantwoordelijkheden die niet bij jou horen, en weer innemen van jouw eigen plek is de helende beweging die ervoor zorgt dat de energie van de coachee weer kan gaan stromen.
Een familieopstelling of organisatieopstelling kan de coachee helpen om zijn eigen plek weer in te nemen.

Deze werkvorm effectief leren begeleiden?

Vergroot je impact als coach!

Ontdek onze NOBCO erkende opleidingen: gedegen en praktijkgericht het coachvak leren, diepgaande persoonlijke ontwikkeling.

Deze werkvorm effectief leren begeleiden?

Systemisch coachen: de drie wetmatigheden

In systemisch coachen worden de systemische patronen van de coachee onderzocht. De drie systemische wetmatigheden zijn hierbij een belangrijke hulpbron:

  • Ordening (verticale en horizontale ordening)
  • Erbij horen (insluiten en uitsluiten)
  • Balans in geven en nemen

De bekendste methodiek van systemisch werken is het werken met familieopstellingen en organisatieopstellingen.

Tafelopstelling Eigen plek innemen

Zo kun je bij de secretaresse die managementtaken van haar manager uitvoert een opstelling maken van de secretaresse en haar manager, en de taken die de secretaresse van de manager overneemt opstellen door ze op briefjes te schrijven.
In de opstelling van de huidige situatie ervaart de secretaresse wat haar huidige plek (systemische wetmatigheid Ordening) haar oplevert en wat de situatie haar kost (systemische wetmatigheid Balans in geven en nemen) en wat ze daarmee insluit en uitsluit (systemische wetmatigheid Erbij horen).
Als helende beweging geeft de secretaresse de taken van de manager letterlijk aan hem terug, en ervaart wat dit fysiek en emotioneel bij haar oproept.
N.B. Wees je er als coach van bewust dat het innemen van de eigen plek niet meteen comfortabel voelt; dat is onderdeel van het proces.

Wil je meer leren over systemisch coachen? Bekijk dan de Opleiding Systemisch Coachen met Familieopstellingen.

Meer leren?
Wanneer je jouw impact als coach wilt vergroten, kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis workshop Coachen met het Stermodel.

Meer patronen om rekening mee te houden bij stress- en burn-out coaching

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.

Relevante artikelen

  • Werkvormen voor systemische opstellingen

    In dit blog worden diverse systemische werkvormen voor opstellingen beschreven, gericht op het gebruik in 1-op-1 coachingsgesprekken.

  • Transactionele Analyse in Coaching

    Transactionele Analyse (TA) biedt bruikbare structuren en inzichten voor de coach, waaronder de egoposities. Lees verder voor een…

  • Wat is coaching (niet)?

    In dit blog leg ik uit wat coaching is, wat niet en voor welke doelen coaching zoal ingezet…

  • Coach worden: durf jij op avontuur te gaan?

    Wil jij coach worden en durf je het aan om op avontuur te gaan? In dit blog leg…

Meer artikelen

Gratis download

E-Book: Coachend Trainen in Single Double en Triple Loop Trainingen

Theoretisch inzicht, werkvormen en interventies voor coachend trainen op de bovenstroom en onderstroom.

Download e-book
E-Book: Coachend Trainen in Single Double en Triple Loop Trainingen