Trainen en coachen binnen een organisatiesysteem

In het kort: Wat zijn de 3 systemische principes bij coachen en trainen binnen een organisatie?

Bij coachen en trainen binnen een organisatiesysteem spelen drie systemische principes een belangrijke rol: ordening, erbij horen en balans in geven en nemen. Door bewust te kijken naar je plek, je verbondenheid met de organisatie en de onderlinge uitwisseling kun je als coach of trainer systemisch bewuster werken binnen de organisatiecontext.

Hoe coach en train je binnen een organisatiesysteem?

Wanneer je traint of coacht binnen een organisatiecontext ben je aan het werk binnen de systemische dynamieken van het organisatiesysteem.

Enerzijds is dit de systemische werkpraktijk van de deelnemers of coachee, waar zij na het trainingstraject of coachingstraject effectiever willen functioneren.

Anderzijds daagt het jou als trainer of coach uit om systemisch bewust te coachen en trainen binnen een organisatiesysteem.

• • Welke plek neem je als trainer of coach in tijdens het trainingstraject of coachingstraject?
  • Met wie of welke aspecten van de organisatie voel je je (niet) verbonden?
  • Hoeveel energie geef je aan de deelnemers, coachee en organisatie?

• En hoeveel neem je ervoor terug?

Deze reflectievragen zijn gebaseerd op de drie systemisch principes die Bert Hellinger, grondlegger van het systemisch werken, heeft benoemd.

In dit blog geef ik je meer inzicht in wat deze systemische principes betekenen voor jou als trainer of coach.

Wat zijn de 3 systemische principes van Bert Hellinger?

Bert Hellinger benoemt 3 systemische oerprincipes die spelen in elk systeem, zowel in familiesystemen als in team en organisatiesystemen.

Wanneer één of meerdere van deze systemische principes zijn verstoord, is er onrust in het systeem.

Een team of organisatie werkt dan niet meer effectief aan het realiseren van de doelstellingen van het team of de organisatie.

De 3 systemische principes van Bert Hellinger zijn:

Wat betekent systemisch principe 1: Ordening?

• In een organisatie is de formele verticale ordening (de lijn) weergegeven in een organigram.
• De horizontale ordening (tussen collega’s in dezelfde functie of positie) is vaak een stuk diffuser.

Wat betekent systemisch principe 2: Erbij horen?

• Wie horen er formeel en informeel bij het team of de organisatie?
• Wie wordt of worden buiten gesloten of sluiten zichzelf buiten?
• En bijvoorbeeld ook: Wat is de visie van de organisatie, wat wordt daarin ingesloten en wat wordt buiten gesloten?

Wat betekent systemisch principe 3: Balans in geven en nemen?

• Hoeveel tijd en energie geven managers en medewerkers aan de organisatie?
• En wat krijgen ze hiervoor terug, financieel en emotioneel?
• Zijn er binnen een team verschillen in de hoeveelheid tijd en energie die de teamleden aan het team en/of teamdoel geven?

Post-HBO Train de Trainer Opleiding Trainen met Ziel en Zakelijkheid

Word Trainer Persoonlijke Ontwikkeling, Leiderschap, Communicatieve en Management vaardigheden

Verdiepende en praktijkgerichte train de trainer opleiding waarin je leert trainen op de bovenstroom en onderstroom van leren en ontwikkelen, en je persoonlijke impact als trainer vergroot.

NOBTRA erkende opleiding.

Bekijk de Train de Trainer Opleiding

Wat is jouw rol als coach of trainer binnen een organisatiesysteem?

Wat betekenen deze systemische principes betekenen voor jou als trainer of coach?

Deze reflectievragen helpen je om dit te ontdekken.

Wat is jouw plek als trainer of coach binnen de systemische ordening?

• Sta je als trainer of coach wel eens stil bij de plek die jij inneemt ten opzichte van je deelnemers?
• En welke plek kies je ten opzichte van ‘de organisatie’, van ‘het management’, P&O of HRM, of soms ook de manager van de coachee of het team dat je begeleidt?

Onbedoeld kan de plek die jij inneemt het organisatiesysteem verzwakken. Bijvoorbeeld:

• wanneer je op de stoel van de manager gaat zitten en een deel van zijn taken overneemt
• wanneer je te betrokken bent bij je deelnemers
• of wanneer je ongevraagde adviezen geeft aan je coachee

Welke taken en verantwoordelijkheden horen bij jouw rol en positie als trainer of coach en welke niet?

Waar wil je bij horen als trainer of coach?

Als trainer of coach worden we meestal ingehuurd als ‘objectieve buitenstaander’.

Toch hebben we:

• de behoefte om ‘erbij te horen’,
• gemakkelijk onze mening of oordelen klaar
• onze persoonlijke voorkeuren voor mensen, visies en doelstellingen waar we loyaal aan zijn

Binnen het systemisch werken in het de uitdaging om te trainen of coachen vanuit ‘het lege midden’.

Hier neem je helder waar, zonder oordeel, en met diep respect voor de systemische bagage van de organisatie, het team en de mensen die je begeleidt.

Hoeveel geef en neem je als trainer of coach?

Het systemische principe van balans in geven en nemen gaat over uitwisseling. Uitwisseling in energie, kennis, ervaring, inzet, financiën, …

• Op welke aspecten geef jij als trainer of coach?
• En hoeveel neem je hiervoor terug?
• Is dat een marktconforme uitwisseling?

Veel trainers en coaches hebben de neiging om te veel energie en inzet te geven tijdens hun trainingstraject of coachingstraject. Hierdoor nemen ze soms het eigenaarschap af van hun deelnemers of coachees. Wanneer je te veel geeft ont-neem je de ander iets.

Wanneer je als trainer of coach te veel neemt ten opzichte van wat je geeft, krijg je ontevreden klanten. Waar zit jouw valkuil?

Veelgestelde vragen over systemisch coachen en trainen binnen organisaties

Wat zijn de 3 systemische principes van Bert Hellinger?

De drie systemische principes zijn ordening, erbij horen en balans in geven en nemen. Deze principes spelen binnen systemen, waaronder familiesystemen, teams en organisaties. Wanneer één of meerdere principes zijn verstoord, kan er onrust in het systeem ontstaan.

Wat betekent ordening binnen een organisatiesysteem?

Ordening gaat onder andere over de positie die mensen binnen een organisatie innemen. De formele verticale ordening is vaak zichtbaar in een organigram, terwijl de horizontale ordening tussen collega’s in dezelfde functie of positie diffuser kan zijn.

Wat betekent erbij horen binnen systemisch werken?

Bij dit principe kijk je naar wie formeel en informeel bij het team of de organisatie horen en wie wordt buitengesloten of zichzelf buitensluit. Ook kun je onderzoeken wat binnen de visie van de organisatie wordt ingesloten en buitengesloten.

Wat betekent balans in geven en nemen voor een coach of trainer?

Balans in geven en nemen gaat over de uitwisseling van bijvoorbeeld energie, kennis, ervaring, inzet en financiën. Als trainer of coach kun je onderzoeken hoeveel je geeft, hoeveel je terugneemt en of deze uitwisseling in balans is.

Wat betekent het lege midden voor een coach of trainer?

Binnen systemisch werken is het de uitdaging om te trainen of coachen vanuit ‘het lege midden’. Vanuit deze positie neem je helder waar, zonder oordeel en met respect voor de systemische bagage van de organisatie, het team en de mensen die je begeleidt.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Waar lees je meer over trainen en coachen binnen een organisatiesysteem?

Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor trainen? Lees dan:

• 11 Interactie vormen voor Trainers
• 15 tips voor trainers: Vergroot je impact!
• 5 tips om een goede trainer te worden

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.

Welke tools zijn er voor coaches, trainers en teamcoaches?

Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:

• Toolbox Werkvormen training
• Toolbox Training Theorie
• Toolbox Persoonlijke ontwikkeling voor trainers

Welke opleidingen zijn er over trainen en coachen binnen een organisatiesysteem?

Zoek je een opleiding waarin je meer leert over Trainen en coachen binnen een organisatiesysteem? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

• Post-HBO Train de Trainer Opleiding: Trainen met Ziel en Zakelijkheid
• Post-HBO Opleiding Trainer-Coach met Ziel en Zakelijkheid
• Cursus Train de Trainer