Het OK-venster in Transactionele Analyse

In het kort: Wat zijn de vier levensposities binnen Transactionele Analyse?

Een levenspositie wordt binnen de Transactionele Analyse gedefinieerd als ‘iemands basale overtuiging omtrent zichzelf en anderen, die gebruikt wordt om besluiten en gedrag te rechtvaardigen’.

We kiezen onze levenspositie al op jonge leeftijd. Dit onbewuste besluit is zeer bepalend voor hoe we ons de rest van ons leven opstellen.

Welke vier basale overtuigingen bepalen je levenspositie?

De keuze van onze levenspositie is gebaseerd op basale overtuigingen over onszelf en anderen:

  • Ik ben ok, of
  • Ik ben niet ok
  • Jij bent ok, of
  • Jij bent niet ok

Wat is het OK-Vierkant binnen Transactionele Analyse?

De vier basale levensposities worden weergegeven in het OK-Vierkant.

Theorie Levensposities

 

Wat betekenen de vier basale levensposities?

  • Ik ben ok, jij bent ok
    Je kiest een gezonde levenspositie om de wereld in te gaan. Dit is de positie van het contact.
  • Ik ben helemaal niet ok (slap, mislukt), jij bent helemaal in orde
    Vanuit deze positie maak je je voortdurend afhankelijk van de ander. Je voelt je angstig en onzeker.
  • Met mij is niets mis, jij bent een absolute minkukel
    Je verheft je boven de ander en houdt niet rekening met de ander. Vanuit deze positie kun je de ander verzorgen of vertrappen.
  • Met mij is het zwaar shit, en jij bent ook helemaal niks
    In deze positie vraag je je af wat je te zoeken hebt op deze wereld. Je trekt je terug, gaat uit contact en voelt je hopeloos.

Opleiding Transactionele Analyse

Verdiepende vervolgopleiding voor trainers en coaches

Inzicht in de kern van TA, krachtige TA-thema’s leren begeleiden in je training of coaching, toolbox met TA werkvormen.

Opleiding Transactionele Analyse

Hoe herken je als coach vanuit welke levenspositie je handelt?

Benoem 3 situaties waarin jij als coach niet handelde vanuit ‘Ik ben OK, Jij bent OK’. Waardoor raak je uit dit kwadrant? In welk kwadrant kom je terecht en hoe kom je weer terug in ‘Ik ben OK, Jij bent OK’?

Veelgestelde vragen over levensposities en het OK-Vierkant

Wat is een levenspositie binnen Transactionele Analyse?

Een levenspositie is een basale overtuiging over jezelf en anderen. Binnen Transactionele Analyse wordt ervan uitgegaan dat mensen al op jonge leeftijd een levenspositie ontwikkelen. Deze overtuiging kan invloed hebben op de manier waarop je situaties beoordeelt, beslissingen neemt en met andere mensen omgaat.

Wat zijn de vier levensposities in het OK-Vierkant?

Het OK-Vierkant onderscheidt vier levensposities: ‘Ik ben OK, jij bent OK’, ‘Ik ben niet OK, jij bent OK’, ‘Ik ben OK, jij bent niet OK’ en ‘Ik ben niet OK, jij bent niet OK’. Iedere positie beschrijft een andere combinatie van overtuigingen over jezelf en de ander.

Wat betekent ‘Ik ben OK, jij bent OK’?

‘Ik ben OK, jij bent OK’ is de levenspositie waarin je zowel jezelf als de ander als waardevol beschouwt. Binnen Transactionele Analyse wordt dit gezien als een gezonde basis voor contact. Je hoeft jezelf niet kleiner te maken of boven de ander te plaatsen om met elkaar om te gaan.

Hoe herken je de levenspositie ‘Ik ben niet OK, jij bent OK’?

In deze levenspositie beschouw je de ander als meer waardevol of bekwaam dan jezelf. Dit kan samengaan met onzekerheid, angst en afhankelijk gedrag. Je kunt bijvoorbeeld sterk op de bevestiging van anderen leunen. Het herkennen van deze overtuiging helpt om je eigen reacties en behoeften beter te begrijpen.

Hoe kun je als coach terugkeren naar ‘Ik ben OK, jij bent OK’?

Onderzoek eerst in welke situaties je jezelf of de ander minder positief beoordeelt. Kijk vervolgens welke overtuigingen en gevoelens daarbij een rol spelen. Door bewust stil te staan bij je eigen waarde én die van de ander, kun je oefenen met gedrag dat beter aansluit bij de positie ‘Ik ben OK, jij bent OK’.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Meer leren?
Wil je als coach of trainer leren werken met Transactionele Analyse? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductie workshop Coachen met het Stermodel

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.

Meer lezen

Relevante artikelen

  • Transactionele Analyse en Strooks

    In dit blog geef ik je inzicht in het begrip strooks binnen Transactionele Analyse en nodig ik je…

  • Transactionele Analyse in Coaching

    Transactionele Analyse (TA) biedt bruikbare structuren en inzichten voor de coach, waaronder de egoposities. Lees verder voor een…

  • Coach Worden? Welke 8 Competenties moet ik Ontwikkelen?

    Inzicht in 8 coach competenties die je helpen coach worden op de bovenstroom en de onderstroom van veranderingsprocessen.

  • Stermodel voor coachen en trainen

    Het Stermodel van de zes ontwikkelingsniveaus is een bruikbaar analyse- en werkmodel voor trainers en coaches. In dit…

Meer artikelen

Gratis download

E-Book: Coachend Trainen in Single Double en Triple Loop Trainingen

Theoretisch inzicht, werkvormen en interventies voor coachend trainen op de bovenstroom en onderstroom.

Download e-book
E-Book: Coachend Trainen in Single Double en Triple Loop Trainingen