In dit blog leg ik je uit hoe je het Kernkwadranten Model effectief kunt inzetten in je training. Tevens geef ik je suggesties om ervoor te zorgen dat deelnemers niet alleen een inspirerend persoonlijk inzicht opdoen met hun eigen kernkwadrant, maar ook daadwerkelijk iets met dit inzicht gaan doen in hun werkpraktijk.
Het Kernkwadranten Model van Daniel Ofman is een veel gebruikt model in trainingen. Als je trainer bent en een training geeft op de bovenstroom en onderstroom van persoonlijke ontwikkeling of leiderschapsontwikkeling, geeft het model krachtige inzichten in de eigen sterke punten, valkuilen en ontwikkelpunten van deelnemers.
Ofman geeft in zijn kernkwadranten model de interactie aan tussen een kernkwaliteit en de valkuil, die ontstaat wanneer je je kernkwaliteit té veel inzet. Door het ontwikkelen van een polaire kwaliteit ten opzichte van de kernkwaliteit, de uitdaging, voorkom je dat iemand in zijn valkuil schiet. Mensen die jóuw uitdaging te veel inzetten zitten al snel in je allergie.
In dit blog leg ik je uit hoe je het Kernkwadranten Model effectief kunt inzetten in je training. Tevens geef ik je suggesties om ervoor te zorgen dat deelnemers niet alleen een inspirerend persoonlijk inzicht opdoen met hun eigen kernkwadrant, maar ook daadwerkelijk iets met dit inzicht gaan doen in hun werkpraktijk.
Een kernkwadrant met groeipotentieel betekent een kernkwadrant waarin de uitdaging nog echt een uitdaging is. De deelnemer kan zijn uitdaging dan tijdens de training ontwikkelen, en onderzoeken wat hem ervan weerhoudt om zijn uitdaging meer in te zetten.
Wanneer de deelnemer zijn uitdaging meer inzet, zal hij minder in zijn valkuil stappen doordat kernkwaliteit en uitdaging meer in balans zijn. Hierdoor zal de deelnemer effectiever handelen in zijn werkpraktijk of privé-situatie. Het kernkwadranten model geeft dan inzicht in het eigen groeipotentieel om de persoonlijke effectiviteit te versterken.
Een belangrijke spelregel voor het maken van een kernkwadrant met groeipotentieel is om bij het invullen niet te beginnen bij de kernkwaliteit. Dit geeft namelijk de grootste kans op een kernkwadrant waarbij de kernkwaliteit en de uitdaging al behoorlijk in balans zijn. De uitdaging is dan al flink ontwikkeld, waardoor het kernkwadrant weinig aanknopingspunten voor groei geeft; er is dus weinig groeipotentieel in het kernkwadrant.
In de Werkvorm Kernkwadranten maken met groeipotentieel lees je hoe je je deelnemers begeleidt naar een kernkwadrant met groeipotentieel.
Het kernkwadrant en persoonlijke ontwikkeling
Je kunt het kernkwadrantenmodel heel goed inzetten voor trainingen op het gebied van persoonlijke, professionele en/of leiderschapsontwikkeling. Bijvoorbeeld in trainingen duurzame inzetbaarheid, persoonlijke effectiviteit, werkgeluk, persoonlijk leiderschap, loopbaanontwikkeling of een Management Development Traject.
Door het maken van een persoonlijk kernkwadrant krijgt de deelnemer een helder zicht in zijn kernkwaliteit, valkuil, uitdaging en allergie. Daarnaast geeft de uitdaging een directe ingang voor het formuleren van een persoonlijk doel.
Zo biedt het persoonlijke kernkwadrant een waardevolle start van verdiepende training. De deelnemer heeft persoonlijke inzichten én een persoonlijk leerdoel voor het vervolg van de training. Zijn leerproces is opgestart. In het trainingsprogramma zijn hierbij de volgende aandachtspunten van belang:
Voorbeeld Trainingsprogramma Persoonlijk Kernkwadrant met Groeipotentieel
Een trainingsontwerp waarin de deelnemers komen tot een impactvol persoonlijk kernkwadrant kan er bijvoorbeeld als volgt uitzien:
Op basis van dit trainingsprogramma hebben de deelnemers inzicht in een kenmerkende kernkwaliteit, valkuil en uitdaging. De uitdaging is een belangrijk persoonlijk leerdoel voor de training.
Het kernkwadrant helpend in de groepsdynamiek
Het kernkwadrant is niet alleen een krachtige start van een training omdat het het individuele leerproces van de deelnemers een krachtige impuls geeft. Het kernkwadrant kan een aanjager zijn van een open, ondersteunend en persoonlijk leerklimaat in je trainingsgroep.
Hierbij helpen de volgende aandachtspunten voor je trainingsprogramma:
Inzicht zonder handeling, geeft geen verandering
Wanneer je deelnemers tijdens je training een eigen kernkwadrant met groeipotentieel maken, geeft dit doorgaans een stevige spiegel en een kernachtig persoonlijk inzicht. Wanneer je echter tijdens je training geen vervolg geeft aan de waardevolle inzichten van het kernkwadrant, is de kans groot dat de deelnemers in de praktijk ‘blijven doen wat ze altijd deden’. Inzicht zonder handeling, geeft immers geen verandering.
De uitdaging heet niet voor niets een uitdaging. Het is een uitdaging voor de deelnemers om deze in te gaan zetten, en om te beginnen hebben ze vaak geen idee hoe ze handen en voeten moeten geven aan deze kwaliteit. Bijvoorbeeld: Een deelnemer heeft als kernkwaliteit analytisch, en als uitdaging empathie. Hij voelt zich comfortabel bij het analyseren van situaties en problemen, en heeft geen idee uit welk gedrag de kwaliteit empathie kan bestaan.
Dit vraagt om training op de bovenstroom, waarin je de deelnemer nieuwe vaardigheden en nieuw gedrag leert. Hij wordt dan vaardiger in bijvoorbeeld empathisch luisteren of gevoelsreflecties geven, en doet tijdens je training een succeservaring op met het inzetten van deze vaardigheid binnen een rollenspel. Dit maakt de kans groter dat deze deelnemer niet alleen weet dat empathie een belangrijk ontwikkelpunt voor hem is, maar dat de mensen in zijn omgeving ook gaan merken dat hij zich empathischer gedraagt.
In een double loop training met het kernkwadranten model richt je je niet alleen op de hierboven beschreven bovenstroom van de gewenste gedragsverandering, maar ook op de patronen op de onderstroom die het inzetten van het gewenste gedrag veranderen. Kúnnen (bovenstroom) is bij een spannende uitdaging namelijk zeker niet hetzelfde als dóen in de praktijk.
In de double loop training doorloop je een leerloop gericht op vaardigheden en gedrag inoefenen (bovenstroom), én een leerloop op een belangrijk patroon (onderstroom) dat het inzetten van het gedrag (bovenstroom) belemmert. Op de leerlaag van patronen kan het dan gaan om overtuigingen, emoties of fysieke signalen die het gedrag beïnvloeden.
De leercirkel op de bovenstroom en de leercirkel op de onderstroom versterken elkaar naar daadwerkelijke gedragsverandering: de uitdaging wordt meer ingezet in de praktijk, waardoor de deelnemers minder in hun ineffectieve valkuil terecht komen.
Figuur: Double loop training met leercirkel op de bovenstroom en leercirkel op de onderstroom
Het Kernkwadranten Model in een transformationele training
Wanneer je het Kernkwadranten Model van Ofman inzet in een diepgaande transformationele training, voeg je nog een derde leerlaag toe aan je trainingsprogramma namelijk de leerlaag van zingeving. Zo ontstaat een triple loop training, gericht op diepgaande persoonlijke ontwikkeling of leiderschapsontwikkeling.
Bij transformationele trainingen kun je bijvoorbeeld denken aan trainingen op het gebied van Persoonlijk leiderschap, Duurzame inzetbaarheid of Transformationeel leiderschap. De transformationele training bestaat uit
Ook in een triple loop trainingsprogramma werken de groei en ontwikkeling op de drie verschillende leerlagen samen naar het effectief inzetten van de uitdaging in de praktijk, waardoor de impact van de deelnemers in hun dagelijks handelen vele malen groter wordt.
Figuur: Transformationeel trainen met triple loop trainingsprogramma
Je kunt het Kernkwadranten Model ook in andere leersituaties gebruiken. Kijk bijvoorbeeld op: de Kernkwadranten van Ofman als intervisiemethodiek, de Werkvorm Kernkwaliteiten in Teams.
Dan kun je bij ons terecht in de Post-HBO Train de Trainer Opleiding: Trainen met Ziel en Zakelijkheid. Je ontwikkelt dan trainersvaardigheden voor trainen op de bovenstroom en onderstroom, en leert hoe je impactvolle trainingsprogramma’s ontwerpt met het Model van Single, Double en Triple Loop Trainen.
Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:
Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor kernkwadranten? Lees dan:
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.
Inzichtgevend model om de diepgang in je training te bepalen. Bij uitstek geschikt voor het ontwerpen van trainingen…
Wanneer heb je als trainer impact? En wat is die impact dan precies? Silvia Blankestijn ontrafelt een stukje…
In dit blog leg ik uit wat trainen op bovenstroom en onderstroom inhoudt en wat dit betekent voor…
In dit blog geef ik je inzicht in de trainersvaardigheden die je nodig hebt bij het geven van…
Praat mee