Met de online werkvorm Vaardigheid inoefenen met de chat laat je alle deelnemers tegelijk een vaardigheid oefenen. Je geeft een korte opdracht, deelnemers plaatsen hun antwoorden in de chat en je geeft direct feedback. Door de opdracht enkele keren te herhalen, kunnen deelnemers hun aanpak verbeteren voordat ze de vaardigheid toepassen in een praktijksituatie.
Met de chatfunctie in een virtual classroom kun je de hele groep tegelijk aan het oefenen zetten om zich een vaardigheid eigen te maken. Als trainer kun je voortdurend feedback geven op de input in de chat.
Bij een online vaardigheidstraining wil je dat alle deelnemers actief oefenen. Niet alleen de deelnemer die op dat moment aan het woord is, maar de hele groep.
De chat is hiervoor een bruikbaar hulpmiddel. Je kunt deelnemers gelijktijdig een korte opdracht laten uitvoeren en direct reageren op hun antwoorden.
In dit artikel illustreer ik deze online werkvorm met de vaardigheid open vragen stellen binnen een training Adviesvaardigheden.
Daarnaast krijg je inzicht in de plaats van deze werkvorm binnen je online trainingsontwerp en de leercyclus van Kolb.

Het doel van deze online werkvorm is dat deelnemers een nieuwe vaardigheid goed in de vingers krijgen.
Door deelnemers herhaaldelijk korte opdrachten te laten uitvoeren, kunnen zij oefenen met de vaardigheid voordat ze deze in een volledige praktijksituatie toepassen.
De trainer geeft daarbij gerichte feedback op de antwoorden in de chat.
Het uitgangspunt is dat alle deelnemers oefenen en niet alleen één of twee deelnemers die mondeling antwoord geven.
De online werkvorm Vaardigheid inoefenen met de chat is geschikt wanneer deelnemers al weten wat een vaardigheid inhoudt, maar deze nog moeten leren uitvoeren.
Je hebt bijvoorbeeld uitgelegd hoe een bepaalde gespreksvaardigheid werkt en voorbeelden gegeven.
De volgende stap is dat deelnemers zelf gaan oefenen.
Met de chat kun je hen korte, gerichte opdrachten geven die helpen om de vaardigheid beter onder de knie te krijgen.
Voorbeelden van vaardigheden die je op deze manier kunt oefenen zijn:
Dit zijn voorbeelden van mogelijke toepassingen. Kies altijd een opdracht die past bij de vaardigheid die in jouw training centraal staat.
Binnen de leercyclus van Kolb hoort de activerende online werkvorm Vaardigheid inoefenen met de chat bij de leerstap van de pragmaticus.
Wanneer je online training gericht is op het eigen maken van een vaardigheid en het toepassen daarvan in de praktijk, kun je je trainingsontwerp opbouwen volgens de leercyclus van Kolb.
Bij de pragmaticus neem je deelnemers als trainer als het ware bij de hand om een vaardigheid in de vingers te krijgen.
Deze leerstap komt vóór de leerstap van de activist.
Bij de activist passen deelnemers de vaardigheid toe in een praktijksituatie. Daarvoor is het belangrijk dat zij de vaardigheid eerst voldoende hebben ingeoefend.
Bij het ontwerpen van een vaardigheidstraining kun je onderscheid maken tussen drie leerstappen die in dit artikel centraal staan.
De werkvorm Vaardigheid inoefenen met de chat past bij de pragmaticus.
Deelnemers gaan van weten wat een vaardigheid is naar het daadwerkelijk kunnen uitvoeren ervan.
Bij de pragmaticus gaat het erom dat deelnemers zich bekwamen in de vaardigheid.
Daarbij is het belangrijk dat alle deelnemers oefenen.
Wanneer je als trainer alleen mondeling vragen stelt, bestaat het risico dat steeds één of twee deelnemers aan het woord zijn.
Met de chat kun je iedereen tegelijkertijd laten oefenen.
In deze fase van het leren zijn deelnemers vaak nog bewust onbekwaam: ze begrijpen wat de vaardigheid inhoudt, maar beheersen deze nog onvoldoende.
Daarom is gerichte feedback van de trainer belangrijk.
Deelnemers hebben op dit moment nog niet altijd voldoende inzicht of ervaring om elkaar adequaat feedback te geven.
Dit vraagt van de trainer een coachende manier van trainen, waarbij de chat goed ingezet kan worden.
Met de chat kun je een korte oefenopdracht aan de hele groep geven.
Iedere deelnemer formuleert zelf een antwoord en plaatst dit in de chat.
Hierdoor worden alle deelnemers actief betrokken bij het inoefenen van de vaardigheid.
Als trainer kun je vervolgens:
Zo combineer je gelijktijdig oefenen met directe feedback.
Word Trainer Persoonlijke Ontwikkeling, Leiderschap, Communicatieve en Management vaardigheden
Verdiepende en praktijkgerichte train de trainer opleiding waarin je leert trainen op de bovenstroom en onderstroom van leren en ontwikkelen, en je persoonlijke impact als trainer vergroot.
NOBTRA erkende opleiding.

Stel dat je een training Adviesvaardigheden geeft.
Een onderdeel van deze training is dat adviseurs leren om open vragen te stellen.
Bij de leerstap theoreticus in de leercyclus van Kolb heb je uitgelegd wat open vragen zijn en hoe deze verschillen van gesloten vragen.
Je hebt daarbij enkele voorbeelden gegeven.
Nu deelnemers weten wat open vragen zijn, is het tijd om te oefenen met het daadwerkelijk stellen van open vragen.
Je komt daarmee bij de leerstap pragmaticus.
Zoek vooraf een YouTube-video waarin een gesprek of interview plaatsvindt.
Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een gesprek over:
Kies een video waarin verschillende momenten voorkomen waarop een vervolgvraag gesteld kan worden.
Bepaal vooraf op welke momenten je de video wilt stopzetten.
Zo kun je tijdens de training gericht oefenen met het formuleren van open vragen.
Start de video en zet deze na een kort fragment stop.
Vraag vervolgens aan alle deelnemers:
‘Welke open vraag zou jij op dit moment in het gesprek willen stellen? Zet je vraag in de chat.’
Laat iedereen een vraag formuleren.
Zo oefenen alle deelnemers tegelijkertijd met de vaardigheid.
Loop bij de eerste stop alle vragen in de chat langs.
Onderzoek samen met deelnemers of het open of gesloten vragen zijn.
Bij onduidelijkheid geef je als trainer aan of een vraag open of gesloten is en waarom.
Bijvoorbeeld:
Gesloten vraag: ‘Vind je deze aanpak prettig?’
Open vraag: ‘Hoe ervaar je deze aanpak?’
Laat zien wat het verschil is tussen beide formuleringen.
Een gesloten vraag kan doorgaans met een beperkt antwoord, zoals ja of nee, worden beantwoord.
Een open vraag nodigt uit om uitgebreider te vertellen.
Wanneer een deelnemer een gesloten vraag heeft geformuleerd, kun je de hele groep opnieuw aan het werk zetten.
Vraag bijvoorbeeld:
‘Hoe zouden jullie deze gesloten vraag kunnen omzetten naar een open vraag? Zet jullie nieuwe formulering in de chat.’
Zo wordt een onjuist antwoord een nieuwe oefenkans voor alle deelnemers.
Je kunt verschillende goede formuleringen uit de chat bespreken.
Bijvoorbeeld:
| Gesloten vraag | Mogelijke open vraag |
|---|---|
| Ben je tevreden over de samenwerking? | Hoe ervaar je de samenwerking? |
| Heb je dit probleem vaker? | Wanneer kom je dit probleem tegen? |
| Vind je het lastig om feedback te geven? | Wat vind je lastig aan het geven van feedback? |
| Wil je de aanpak veranderen? | Wat zou je aan de aanpak willen veranderen? |
Deze voorbeelden illustreren hoe je de vaardigheid in kleine stappen kunt inoefenen.
Laat de video verder lopen en zet deze opnieuw stop.
Vraag deelnemers weer om een open vraag in de chat te plaatsen.
Bij de tweede stop kun je ervoor kiezen om een paar gesloten vragen uit de chat te selecteren.
Laat deelnemers samen bedenken hoe ze deze vragen kunnen omzetten naar open vragen.
Benoem daarnaast enkele goede voorbeelden van open vragen.
Je hoeft niet iedere vraag opnieuw uitgebreid te bespreken.
Richt je vooral op de belangrijkste leerpunten.
Vaak is het raadzaam om nog een derde ronde te doen.
Deelnemers hebben dan al twee keer geoefend en feedback gekregen.
Door de opdracht opnieuw uit te voeren, kunnen ze proberen de aandachtspunten uit de eerdere rondes toe te passen.
Je kunt bijvoorbeeld vragen:
‘Formuleer opnieuw een open vraag en let daarbij op wat we in de vorige rondes hebben besproken.’
Bespreek kort een aantal antwoorden en benoem welke verbeteringen zichtbaar zijn.
Bij deze werkvorm heeft de trainer een belangrijke rol in het begeleiden van het leerproces.
Deelnemers zijn de vaardigheid nog aan het leren en hebben daarom behoefte aan duidelijke feedback.
Je kunt hiervoor de volgende aanpak gebruiken:
Zo gebruik je de chat niet alleen om antwoorden te verzamelen, maar vooral om het leerproces actief te begeleiden.
Bij een klassikale vraag aan de groep krijgt vaak één deelnemer het woord.
De andere deelnemers luisteren, maar oefenen niet altijd zelf.
Bij het aanleren van een vaardigheid is het juist belangrijk dat iedereen de gelegenheid krijgt om te oefenen.
Daarom kun je vragen die je normaal gesproken mondeling aan één deelnemer zou stellen, omzetten naar korte chatopdrachten.
Bijvoorbeeld:
Mondelinge vraag: ‘Wie kan een voorbeeld geven van een open vraag?’
Activerende chatopdracht: ‘Formuleer allemaal een open vraag en zet deze in de chat.’
Met deze kleine aanpassing maak je van één antwoord een oefening voor de hele groep.
Sluit de werkvorm af met een samenvatting van de belangrijkste leerpunten.
Geef deelnemers even de tijd om te reflecteren op wat zij hebben geleerd.
Laat vervolgens enkele deelnemers hun belangrijkste leerpunt kort benoemen.
Op deze manier ontstaat vaak een goede samenvatting vanuit de groep.
Je kunt natuurlijk ook zelf een korte samenvatting geven van de belangrijkste aandachtspunten voor het inzetten van de vaardigheid.
Je kunt deelnemers bijvoorbeeld de volgende vragen stellen:
Zo maak je de belangrijkste leerpunten expliciet voordat deelnemers doorgaan naar de volgende oefening.
Na het inoefenen van de vaardigheid maak je de overstap naar een oefening waarin deelnemers deze vaardigheid in een praktijksituatie gebruiken.
Dat is doorgaans een rollenspel.
Je bent dan aangekomen bij de leerstap activist in de leercyclus van Kolb.
Bij de pragmaticus hebben deelnemers de vaardigheid afzonderlijk geoefend.
Bij de activist passen zij de vaardigheid toe binnen een completere praktijksituatie.
Bijvoorbeeld:
Door deze leerstappen bewust op elkaar te laten aansluiten, bouw je de vaardigheidstraining stapsgewijs op.
De chat is een eenvoudig hulpmiddel, maar het vraagt wel om gerichte begeleiding.
Let op de volgende aandachtspunten:
Reflecteer op een online training die je onlangs hebt gegeven.
Onderzoek waar je deelnemers om de beurt aan het werk hebt gezet, bijvoorbeeld door mondeling vragen te laten beantwoorden.
Stel jezelf vervolgens de volgende vragen:
Kies vervolgens één onderdeel van een komende training dat je kunt omzetten naar een activerende chatopdracht.
Zo vergroot je het aantal oefenmomenten voor deelnemers.
Dit is een online werkvorm waarbij alle deelnemers tegelijk een vaardigheid oefenen door korte antwoorden in de chat te plaatsen. De trainer geeft direct feedback en laat deelnemers hun antwoorden verbeteren. De werkvorm helpt deelnemers om een vaardigheid in te oefenen voordat ze deze toepassen in een praktijksituatie.
Je gebruikt de chat wanneer deelnemers begrijpen wat een vaardigheid inhoudt, maar deze nog moeten leren uitvoeren. Binnen de leercyclus van Kolb past deze werkvorm bij de leerstap pragmaticus, vóór het toepassen van de vaardigheid in een praktijksituatie.
Laat een kort fragment van een gesprek of interview zien en zet de video stop. Vraag alle deelnemers om een open vervolgvraag in de chat te plaatsen. Bespreek welke vragen open of gesloten zijn en laat deelnemers gesloten vragen omzetten naar open vragen. Herhaal dit enkele keren.
Met de chat kunnen alle deelnemers tegelijk oefenen, in plaats van dat steeds één persoon mondeling antwoord geeft. De trainer ziet de antwoorden, kan goede voorbeelden benoemen en gerichte feedback geven. Zo ontstaat een gezamenlijke oefening waarin iedereen actief aan de slag gaat.
Sluit de chatoefening af met de belangrijkste leerpunten. Laat deelnemers kort reflecteren op wat ze hebben geleerd. Geef vervolgens een praktijkopdracht of rollenspel waarin ze de vaardigheid toepassen. Binnen de leercyclus van Kolb maak je daarmee de overgang van de pragmaticus naar de activist.
Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.
Meer leren?
Wil je leren hoe je een effectief trainingsprogramma ontwikkelt en hoe je je deelnemers maximaal laat leren in je online training? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
In deze traineropleidingen leer je trainen op locatie en ook in een virtual classroom.
Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductie workshop Trainen met het Stermodel.
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.
Activerende werkvormen voor je online training. Lees hoe je met het werken in subgroepen het leerproces versterkt.
In dit blog worden 5 activerende werkvormen beschreven voor een live online training, met methodische aanwijzingen en technische…
Silvia vertelt haar persoonlijke groeiproces met live online training geven, en wat dat betekent voor de opleidingen van…
Als trainer kun je gemakkelijk te gefocust zijn op de inhoud van je training of op je trainingsprogramma.…
Inzicht en werkvormen over de methodiek van het Stermodel
Download e-book