Systemisch loopbaancoachen gaat er vanuit dat onze keuzes in (levens)loopbaan in sterke mate worden beïnvloed door de systemen waar we onderdeel van uitmaken. Dit is deel 1 van een drieluik over Systemisch Loopbaancoachen.
Systemisch loopbaancoachen onderzoekt hoe loopbaankeuzes worden beïnvloed door de systemen waarvan iemand deel uitmaakt, zoals familie, organisatie, sociaal netwerk en arbeidsmarkt. Daarbij werk je met drie systemische wetmatigheden: erbij horen, ordening en balans in geven en nemen. Deze blik helpt om onderliggende patronen, loyaliteiten en spanningen rond loopbaanvragen zichtbaar te maken en verder te onderzoeken.
Systemisch loopbaancoachen gaat er vanuit dat onze (onbewuste) keuzes in loopbaan en levensloopbaan in sterke mate worden beïnvloed door de systemen waar we onderdeel van uitmaken. Zo maken we onderdeel uit van ons familiesysteem, van het organisatiesysteem waar we werken, van ons sociale netwerk, de arbeidsmarkt, het land waarin we wonen en/of geboren zijn, en de ontwikkelingen in ons mondiale systeem.
Binnen elk systeem zijn 3 systemische wetmatigheden te onderscheiden:
Verstoring in de ordening, uitsluiten van mensen, afdelingen of waarden, of een disbalans in geven en nemen geeft onrust is het systeem. Er ontstaat ongezonde stress, er zijn al dan niet uitgesproken conflicten, en/of mensen raken onzeker over hun plek en taken.
Hieronder geef ik voorbeelden van hoe je deze systemische wetmatigheden kunt tegenkomen in loopbaancoaching.
We horen allemaal bij diverse systemen, zoals je familiesysteem, je vriendengroep, je sportteam, de organisatie waarin je werkt, je beroepsgroep, het land waarin je woont en het land waar je vandaan komt, je geloofsgemeenschap, …
Elk systeem heeft eigen gewoontes in wie of wat het in- of uitsluit, en die draag je met je mee. Dat maakt dat je soms in een loyaliteitsconflict komt over wie of wat je in of uit ‘behoort’ te sluiten om bij het systeem te horen. Deze loyaliteitsconflicten kunnen ook leiden tot dilemma’s in loopbaankeuzes.
Zo kan een cliënt het thema eigen autonomie heel sterk insluiten, omdat hij dit als belangrijke waarde heeft meegekregen in zijn gezin van herkomst. Daarbij ‘vergeet’ hij wellicht, of sluiten hij uit, dat hij onderdeel is van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Als de cliënt beide kan insluiten ontstaat een krachtiger én realistischer loopbaanperspectief.
Ook als loopbaancoach sluit je vanuit jouw visie en waarden aspecten in waar jij heel gedreven ‘ja’ tegen zegt. In elke ‘Ja’ zit echter ook een ‘Nee’. Waar zeg jij als loopbaancoach (bewust of onbewust) ‘Nee’ tegen? Wat sluit je in en wat sluit je uit?
Je kunt dit verder onderzoeken met systemische vragen middels het artikel onder ‘Persoonlijke ontwikkeling voor Coaches’ op onze Kennisbank: Diversiteit en inclusiviteit in je coach visie. Je vindt daar ook andere artikelen om te reflecteren op je persoonlijke ontwikkeling als loopbaancoach.
Vergroot je kennis en methodieken als loopbaanprofessional
In de opleiding Systemisch Loopbaancoach leer je systemisch coachen gericht op 3 aandachtsvelden.
De systemische wetmatigheid ordening kun je bijvoorbeeld terug zien in het carrièrepad dat iemand doorloopt. Onder carrière maken wordt doorgaans verstaand dat je opklimt in de hiërarchie, dus in de verticale ordening. Je kunt je echter ook in breedte ontwikkelen of je specialiseren in een bepaald vakgebied. Je loopbaan past dan meer binnen de horizontale ordening; je blijft op hetzelfde functieniveau en ontwikkelt je daarbinnen.
Het principe van ordening kom je in (levens)loopbaancoaching bijvoorbeeld ook tegen in de vraag ‘Wat vind ik belangrijk in mijn leven?’ en ‘Wat geef ik prioriteit in mijn dagelijks leven?’. Zo kan het zijn dat een cliënt zijn gezin het belangrijkst vindt (nummer 1 in de ordening) en dat hij in de praktijk zijn werk voorrang geeft (het gezin is in de praktijk nummer 2 in de ordening).
In de loopbaancoaching kun je hierover in gesprek gaan met de cliënt, of bijvoorbeeld kiezen voor een systemische aanpak. Met de Loopbaan Opstelling Levensgebieden kun je dit dilemma diepgaander onderzoeken, doordat de emoties en fysieke spanningen die het dilemma oproept bij de cliënt aan het licht kunnen komen.
De systemische wetmatigheid balans in geven en nemen zie je in loopbaancoaching bijvoorbeeld terug in het thema stress en burn-out. Hier heeft de cliënt vaak meer gegeven dan goed voor hem was, bijvoorbeeld in extra taken of in het overnemen van verantwoordelijkheden van anderen. Of hij heeft te weinig genomen, bijvoorbeeld tijd en rust voor zichzelf of geen steun gevraagd.
Het thema balans in geven en nemen komt ook terug in een thema als salaris. Krijgt de cliënt een eerlijke beloning voor het werk dat hij doet en de kwaliteit die hij levert? Hierbij kun je enerzijds kijken naar objectieve criteria, zoals het gangbare salaris op de arbeidsmarkt voor een dergelijke functie binnen de betreffende markt. Beloning zit ook in secundaire arbeidsvoorwaarden, persoonlijke waardering, ontwikkelingsmogelijkheden en het plezier dat de cliënt haalt uit zijn werk.
Ook deze thema’s kun je vanuit veel verschillende loopbaan coachingsmethodieken aanvliegen. Systemisch loopbaancoachen kan hier een verdiepende aanvulling zijn. Kijk ter inspiratie eens naar de Opstelling Geven en nemen bij stress en burn-out op de open Kennisbank van onze website.
Ben je coach of loopbaancoach en wil je systemisch werken toevoegen aan je toolbox? In de vervolg Opleiding Systemisch Loopbaancoach
De opleiding Systemisch Loopbaancoach bestaat uit 3 opleidingsdagen en 2 online workshops.
Systemisch loopbaancoachen kijkt naar de invloed van de verschillende systemen waarvan iemand deel uitmaakt op loopbaan- en levensloopbaankeuzes. Denk daarbij aan het familiesysteem, de organisatie, het sociale netwerk, de arbeidsmarkt en de bredere maatschappelijke context.
De drie systemische wetmatigheden zijn erbij horen, ordening en balans in geven en nemen. Verstoring van deze wetmatigheden kan volgens de systemische benadering leiden tot onrust, stress, conflicten of onzekerheid over iemands plek en taken binnen een systeem.
Mensen maken deel uit van verschillende systemen met eigen waarden en gewoontes. Daardoor kunnen loyaliteitsconflicten ontstaan over wat iemand moet insluiten of uitsluiten om bij een systeem te blijven horen. Zulke patronen kunnen een rol spelen bij loopbaankeuzes en loopbaandilemma’s.
Ordening kan betrekking hebben op de verticale hiërarchie van een carrière, maar ook op horizontale ontwikkeling binnen een vakgebied. Daarnaast kan ordening zichtbaar worden in de prioriteiten die iemand in zijn leven zegt te hebben en de volgorde die daar in de dagelijkse praktijk daadwerkelijk aan wordt gegeven.
Balans in geven en nemen kan zichtbaar worden in thema’s als werkdruk, stress, verantwoordelijkheden, ondersteuning en salaris. Een cliënt kan bijvoorbeeld structureel meer geven dan goed voor hem is of juist onvoldoende ruimte, rust, steun of passende waardering ontvangen.
Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.
Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor systemisch coachen? Lees dan:
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.
Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:
Zoek je een opleiding waarin je meer leert over systemisch coachen? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor Loopbaancoachen? Lees dan:
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.
Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:
Zoek je een opleiding waarin je meer leert over loopbaancoachen? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
Is het jouw loopbaandroom om Loopbaancoach te worden en wil je weten: Hoe word je Loopbaancoach? Ben je…
Op basis van onze ervaring met loopbaanbegeleiding vind je hieronder een vijftal aandachtspunten om actief richting te geven…
De opbouw van een coachingstraject begint met de intake, eventueel gevolgd door een driegesprek, coachingsgesprekken met praktijkopdrachten, en…
Ben je enthousiast om professioneel coach te worden, en wil je weten hoe je dit aanpakt? Dit blog…
Praat mee