Volgens het model van Mastenbroek kun je bij onderhandelen vier aandachtsgebieden onderscheiden: inhoud, machtsbalans, klimaat en procedure. De inhoud gaat over standpunten en belangen, de machtsbalans over onderlinge afhankelijkheid, het klimaat over vertrouwen en sfeer, en de procedure over de aanpak van het gesprek. Door op alle vier te letten, kun je bewuster onderhandelen.
In elke onderhandelsituatie kun je vier aandachtsgebieden onderscheiden die je onderhandelgedrag bepalen (Mastenbroek, 1995):

De meeste activiteiten van een onderhandeling zijn doorgaans gericht op de inhoud: de standpunten, argumenten, belangen, feiten, voorstellen en voorwaarden.
Kenmerkend van een onderhandelsituatie is de wederzijdse afhankelijkheid. Je hebt de ander nodig om tot een oplossing te komen, ook al kan het wel zo zijn dat de één afhankelijker is van de ander voor een goed resultaat.
Vergroot je impact als trainer!
Ontdek onze NOBTRA erkende opleidingen waarin je de kneepjes van het trainersvak leert en je persoonlijke impact als trainer vergroot.

Bouwen aan vertrouwen, acceptatie en geloofwaardigheid binnen de zakelijke relatie kan het onderhandelingsresultaat in sterke mate beïnvloeden.
De procedure heeft betrekking op de manier waarop je de onderhandeling wilt laten verlopen, je strategie.
Op welke van deze vier aandachtspunten richt je je het meest tijdens je training en op welke het minst? Wat is hiervan het effect?
De vier aandachtsgebieden zijn inhoud, machtsbalans, klimaat en procedure. Ze helpen je om niet alleen te kijken naar de zakelijke argumenten, maar ook naar de onderlinge verhoudingen, de sfeer en de manier waarop de onderhandeling verloopt.
Bij onderhandelen zijn partijen vaak wederzijds afhankelijk, maar niet altijd in dezelfde mate. De machtsbalans beïnvloedt hoeveel ruimte iemand heeft om voorstellen te doen, alternatieven te onderzoeken en druk uit te oefenen. Inzicht in deze verhoudingen helpt je om bewuster keuzes te maken.
Je kunt het onderhandelingsklimaat verbeteren door respect te tonen, aandacht te besteden aan de belangen van de ander en te investeren in vertrouwen. Ook informele gesprekken en passende humor kunnen bijdragen aan een constructieve sfeer.
De inhoud gaat over wat je bespreekt, zoals standpunten, belangen, feiten en voorstellen. De procedure gaat over hoe je de onderhandeling organiseert en voert. Denk aan de volgorde van onderwerpen, het gebruik van informele contacten en de gekozen strategie.
Laat deelnemers een onderhandelingssituatie analyseren op inhoud, machtsbalans, klimaat en procedure. Bespreek per gebied welke keuzes zij maakten en welk effect die hadden. Zo ontdekken deelnemers welke aspecten zij vanzelfsprekend aandacht geven en welke zij verder kunnen ontwikkelen.
Silvia Blankestijn schrijft over communicatie, onderhandelen en de ontwikkeling van professionele vaardigheden. In dit artikel wordt het model van Willem Mastenbroek gebruikt om vier aandachtspunten voor onderhandelgedrag inzichtelijk te maken.
Meer leren?
Wil je leren hoe je deelnemers effectiever kunt leren overleggen en onderhandelen? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleiding:
Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductie workshop Trainen met het Stermodel.
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.
Veel mensen associëren onderhandelen met winnen of verliezen. Hoe kun je hard zijn zonder onaardig te worden? Hoe…
Je wordt gemakkelijk Trainer NOBTRA met de Post-HBO Trainer Opleiding Trainen met Ziel en Zakelijkheid van Blankestijn &…
Ben je op zoek naar Werkvormen voor Trainers, die inspirerend, uitdagend, transfergericht, inzichtgevend of activerend zijn in je…
Als trainer kun je gemakkelijk te gefocust zijn op de inhoud van je training of op je trainingsprogramma.…
Theoretisch inzicht, werkvormen en interventies voor coachend trainen op de bovenstroom en onderstroom.
Download e-book