Theorie: Het Stermodel van de Zes Ontwikkelingsniveaus

In het kort: Wat is het Stermodel en wat zijn de zes ontwikkelingsniveaus?

Het Stermodel is een denk- en werkkader voor het begeleiden van leer- en ontwikkelingsprocessen. Het onderscheidt zes verbonden ontwikkelingsniveaus: gedrag, omgeving, mentaal, emotioneel, fysiek en zingeving. Gedrag en omgeving vormen de buitenkant; gedachten, gevoelens, lichaamssignalen en persoonlijke drijfveren vormen de binnenkant. Trainers en coaches gebruiken deze niveaus om ontwikkeling vanuit verschillende invalshoeken te begeleiden.

Het Stermodel vormt een bruikbaar denk- en werkkader bij het begeleiden van leer- en ontwikkelingsprocessen. 

Wat zijn de zes ontwikkelingsniveaus van het Stermodel?

Het model beschrijft zes ontwikkelingsniveaus die onderling met elkaar zijn verbonden: het mentale, emotionele, fysieke en zingevingniveau aan de binnenkant en het gedrag en omgevingsniveau aan de buitenkant.

Wat houdt het gedragsniveau in binnen het Stermodel?

Gedragsniveau
Gedrag is wat je doet, hoe je handelt. Het is zichtbaar en waarneembaar voor anderen. Tijdens de training richt je je op het ontwikkelen van de vaardigheden van de deelnemers en op het intrainen van effectief gedrag.

Wat is het omgevingsniveau en hoe beïnvloedt dit effectief gedrag?

Omgevingsniveau
De mensen in je omgeving zien je gedrag en reageren hierop. Zij zijn dus de toetssteen of gedrag effectief is. Je traint je deelnemers om effectief te zijn in hún omgeving; bepaald gedrag kan in de ene omgeving effectief zijn en in de andere niet.

Deze theorie effectief leren toepassen?

Verdiep je impact als teamcoach!

Leer teams groepsdynamisch en systemisch coachen op boven- en onderstroom, werk diepgaand aan je dienende plek als teamcoach.

Bekijk Opleiding Systemisch Teamcoach

Wat is het mentale ontwikkelingsniveau en welke rol spelen overtuigingen?

Mentaal niveau
Het mentale niveau gaat over wat je denkt, over je overtuigingen. Deze kunnen je gedrag in sterke mate beïnvloeden. Wanneer overtuigingen de ontwikkeling op gedragsniveau in de weg staan, is het zinvol om in de training over te schakelen naar het mentale niveau.

Wat is het emotionele ontwikkelingsniveau en waarom is dit belangrijk bij verandering?

Emotioneel niveau
Het emotionele niveau is het niveau van de gevoelens en emoties. Uit onderzoek van Metselaar, Cozijnsen en Van Delft (1997) blijkt dat dit niveau een cruciale factor is bij het realiseren van gedrag- en cultuurverandering.

Wat is het fysieke ontwikkelingsniveau en wat vertellen lichaamssignalen?

Fysiek niveau
Het fysieke niveau gaat over wat er in je lichaam gebeurt. Het fysieke ontwikkelingsniveau is zichtbaar aanwezig in non-verbaal gedrag en onzichtbaar aanwezig als interne fysieke signalen. Ons lichaam is een betrouwbare bron van wezenlijke informatie over onze drijfveren en ons welbevinden.

Wat is het zingevingsniveau en hoe onderzoek je persoonlijke drijfveren?

Zingevingniveau
Het zingevingniveau is het niveau van je drijfveren, waarden en persoonlijke missie. In trainingen kun je kun je diepgaand werken op het zingevingniveau, maar de vragen ‘Wat vind je leuk?’ of ‘Wat is echt belangrijk voor jou?’ kunnen ook veel impact hebben.

Waar kun je meer lezen over het Stermodel en de zes ontwikkelingsniveaus?

Download het e-book Stermodel voor coaches, trainers en teamcoaches met praktische handvatten, duidelijke interventies en werkvormen die je direct kunt toepassen.

Hoe ontwikkel je jezelf als trainer op de zes ontwikkelingsniveaus?

Welke van de zes ontwikkelingsniveaus heb jij het minst ontwikkeld als trainer? Ga dit niveau de komende week dagelijks bij jezelf onderzoeken en leer jezelf beter kennen.

Veelgestelde vragen over het Stermodel en de zes ontwikkelingsniveaus

Wat is het Stermodel?

Het Stermodel is een denk- en werkkader voor het begeleiden van leer- en ontwikkelingsprocessen. Het beschrijft zes met elkaar verbonden ontwikkelingsniveaus. Trainers en coaches kunnen het model gebruiken om niet alleen naar zichtbaar gedrag te kijken, maar ook naar gedachten, gevoelens, lichamelijke signalen en persoonlijke drijfveren.

Welke zes ontwikkelingsniveaus onderscheidt het Stermodel?

Het Stermodel onderscheidt het gedragsniveau, omgevingsniveau, mentale niveau, emotionele niveau, fysieke niveau en zingevingsniveau. Deze niveaus zijn met elkaar verbonden. Gedrag en omgeving vormen de buitenkant van het model; het mentale, emotionele, fysieke en zingevingsniveau vormen de binnenkant.

Wat is het verschil tussen de binnenkant en de buitenkant van het Stermodel?

De buitenkant bestaat uit gedrag en omgeving: wat iemand doet en hoe anderen daarop reageren. De binnenkant bestaat uit gedachten en overtuigingen, gevoelens en emoties, lichamelijke signalen en persoonlijke waarden en drijfveren. Het Stermodel verbindt deze invalshoeken om leer- en ontwikkelingsprocessen te begeleiden.

Hoe gebruik je het Stermodel tijdens een training?

Je kunt beginnen met het ontwikkelen van vaardigheden en effectief gedrag. Wanneer een deelnemer daarbij vastloopt, onderzoek je welk ander ontwikkelingsniveau aandacht vraagt. Denk aan belemmerende overtuigingen, emoties, lichaamssignalen of persoonlijke drijfveren. Zo stem je je begeleiding af op wat de deelnemer nodig heeft.

Waarom is het zingevingsniveau belangrijk bij persoonlijke ontwikkeling?

Het zingevingsniveau gaat over persoonlijke waarden, drijfveren en missie. Door vragen te stellen zoals “Wat vind je echt belangrijk?” of “Wat geeft je energie?”, help je deelnemers onderzoeken wat hen motiveert. Deze inzichten kunnen richting geven aan hun leerdoelen en professionele ontwikkeling.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Meer leren?
Wil je jezelf als trainer persoonlijk en professioneel ontwikkelen op de zes ontwikkelingsniveaus? Dan kun je bij Blankestijn & Partners bij uitstek terecht in de opleidingen:

• Trainer Opleidingen
• Coaching Opleidingen met Ziel en Zakelijkheid

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductie workshops.

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

• Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches
• Trainer worden toolbox
• Overzicht van alle theorie voor trainers
• Overzicht van alle theorie voor teamcoaches
• Overzicht van alle theorie voor coaches
• Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.