Werkvorm Teamnormen: Do’s & don’ts

In het kort: Hoe maak je teamnormen zichtbaar met de werkvorm Do’s & don’ts?

In de teamcoaching werkvorm Do’s & don’ts staan de teamleden stil bij de teamnormen in de teamsamenwerking. Hierdoor wordt het team zich bewust van haar ongeschreven regels en kunnen de teamleden de teamnormen herbepalen in relatie tot de gewenste teamsamenwerking.

Hoe helpt de werkvorm Do’s & don’ts om ongeschreven teamregels te herkennen?

Wat zijn de doelen van de teamcoaching werkvorm Do’s & don’ts?

• De teamleden zijn zich bewust van de belangrijkste teamnormen in de samenwerking.
• De teamleden ‘updaten’ de teamnormen in relatie tot de gewenste teamsamenwerking.

Hoe voer je de teamcoaching werkvorm Do’s & don’ts uit?

Deze teamcoaching werkvorm bestaat uit de volgende onderdelen:

• Introductie van de oefening
• Individuele reflectie op de do’s & don’ts in het team, de teamnormen
• Plenaire ‘onthulling’ van de teamnormen
• Discussie in subgroepen over de teamnormen / do’s & don’ts
• Herbepalen van de teamnormen

Introductie van de werkvorm Do’s & don’ts
Leg uit wat teamnormen zijn. Je kunt hierbij gebruik maken van het artikel Teamnormen en Teamcoaching op deze Kennisbank. Illustreer je uitleg met voorbeelden.
Motiveer de oefening door het doel van de werkvorm te verbinden met het afgesproken doel voor de teamcoaching.

Individuele reflectie op de teamnormen
Laat de teamleden individueel reflecteren op de do’s & don’ts in het team aan de hand van de volgende opdracht:

• Wat zijn volgens jou de belangrijkste ongeschreven regels over hoe je je in dit team behoort te gedragen?
• Welk gedrag is ‘not done’ in jullie team? Welke teamnorm wordt dan overtreden?
• Verwoord deze ongeschreven regels in ‘do’s’ en ‘don’ts’ voor het gedrag in jullie team.
• Schrijf de belangrijkste ‘do’ op een groen A4 en de belangrijkste ‘don’t’ op een rood A4.

Training Coachend Leidinggeven

Haal het beste uit je team, medewerkers en jezelf als leidinggevende

Verdiepende en praktijkgerichte training. Je versterkt je persoonlijk leiderschap, ontwikkelt je coachingsvaardigheden, en krijgt handvatten voor teamcoaching.

Bekijk de opleiding

Plenaire ‘onthulling’ van de teamnormen
De plenaire onthulling van de belangrijkste do’s & don’ts van de individuele teamleden gaat als volgt:

• Alle teamleden draaien tegelijkertijd hun groene A4 om, zodat iedereen ze van elkaar kan zien. Ieder leest zijn ‘do’ hardop voor.
  Geef de teamleden even de tijd om alle do’s tot zich door te laten dringen.

• Alle teamleden draaien tegelijkertijd hun rode A4 om, zodat iedereen ze van elkaar kan zien. Ieder leest zijn ‘don’t’ hardop voor.
  Geef de teamleden even de tijd om alle don’ts tot zich door te laten dringen.

Vat eventueel samen welke do’s & don’ts veel genoemd worden, of do’s & don’ts die heel anders zijn.

Discussie over de teamnormen
Maak subgroepen van 3 à 4 teamleden waarin ze discussiëren over:

• Welke van de genoemde do’s & don’ts herkennen jullie?
• Welke van deze ongeschreven regels vinden jullie helpend om effectief met elkaar samen te werken?
• Welke van deze ongeschreven regels ervaren jullie als belemmerend voor een effectieve teamsamenwerking?
• Formuleer met elkaar de teamnorm die jullie bij uitstek stimuleert om effectief met elkaar samen te werken.
• Formuleer met elkaar de teamnorm die jullie bij uitstek belemmert om effectief met elkaar samen te werken.

Herbepalen van de teamnormen

• Elke subgroep presenteert zijn stimulerende en belemmerende teamnorm op de flip-over.
• Laat de teamleden waar nodig discussiëren over de verschillende inzichten van de subgroepen.
• Laat de teamleden stil staan bij de stimulerende teamnorm en het positieve effect hiervan op het teamfunctioneren.
• Laat de teamleden stilstaan bij de belemmerende teamnorm en het negatieve effect hiervan op het teamfunctioneren.
• Laat de teamleden met elkaar bepalen:
• Willen we deze teamnorm in stand houden? Wat zijn de kosten en de baten hiervan?
• Willen we deze teamnorm ombuigen? En zo ja, wat wordt dan de nieuwe teamnorm?
• Wat vraagt het van het team om daadwerkelijk te handelen vanuit de nieuwe teamnormen?
• Welke bijdrage gaan de individuele teamleden leveren aan het leven van de nieuwe teamnormen?

Sluit af met het maken van een teamactieplan en een persoonlijk actieplan van de teamleden.

N.B. Voor het werken met teamnormen in een teamcoaching traject kun je ook gebruik maken van de Werkvorm teamnormen: De tien geboden.

Hoe onderzoek je als teamcoach je eigen do’s & don’ts?

Wat zijn jouw belangrijkste do’s & don’ts als teamcoach? Kun je andere normen van het team of individuele teamleden insluiten?

Veelgestelde vragen over teamnormen en de werkvorm Do’s & don’ts

Wat zijn teamnormen binnen teamcoaching?

Teamnormen zijn geschreven of ongeschreven regels over hoe teamleden zich binnen het team behoren te gedragen. Ze beïnvloeden de manier waarop mensen communiceren en samenwerken. Sommige teamnormen ondersteunen de samenwerking, terwijl andere regels de ontwikkeling van het team kunnen belemmeren.

Hoe werkt de teamcoaching werkvorm Do’s & don’ts?

Teamleden onderzoeken eerst individueel welke gedragingen binnen het team gewenst en ongewenst zijn. Ze schrijven hun belangrijkste do en don’t op gekleurde vellen. Vervolgens delen ze hun inzichten, bespreken ze de effecten van de teamnormen en bepalen ze welke regels ze willen behouden of veranderen.

Hoe maak je ongeschreven regels binnen een team zichtbaar?

Vraag teamleden welk gedrag in hun team vanzelfsprekend wordt gevonden en welk gedrag juist ‘not done’ is. Laat iedereen deze regels afzonderlijk formuleren. Door de antwoorden tegelijkertijd zichtbaar te maken, ontdek je welke teamnormen breed worden gedeeld en waar teamleden verschillende verwachtingen hebben.

Hoe verander je belemmerende teamnormen?

Onderzoek eerst welke ongeschreven regels de samenwerking belemmeren en wat de gevolgen daarvan zijn. Bespreek vervolgens of het team deze normen wil behouden of ombuigen. Formuleer samen nieuwe gedragsafspraken en leg in een actieplan vast hoe ieder teamlid daaraan gaat bijdragen.

Waarom is het belangrijk om teamnormen regelmatig te bespreken?

Teamnormen kunnen ongemerkt blijven bestaan, ook wanneer ze niet meer passen bij de gewenste samenwerking. Door ze bespreekbaar te maken, krijgen teamleden inzicht in hun gezamenlijke verwachtingen. Zo kunnen ze helpende normen versterken en belemmerende regels aanpassen aan de ontwikkeling van het team.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Meer leren?
Wil je leren hoe je in teamcoaching werkt met teamnormen, en het team begeleidt naar een effectievere samenwerking? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen

• Training Coachend Leidinggeven met Ziel en Zakelijkheid: Verdiepende en praktijkgerichte training van 5 losse dagen, waarin je leert hoe je het beste uit je medewerkers, team én jezelf als leidinggevende kunt halen.
• Post-HBO Teamcoach Opleiding Systemisch Werken met Teams: Teamsamenwerking en teamontwikkeling vanuit groepsdynamica en systemisch werken
• Training Teamcoaching en Groepsdynamica: Krachtige en praktijkgerichte training in teamcoachingsvaardigheden en groepsdynamica in teams.

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de Workshop Systemisch Teamcoachen.

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

• e-Learning voor trainers, coaches en teamcoaches
• Overzicht van alle werkvormen voor teamcoaches
• Toolbox Coachend Leidinggeven
• Overzicht van alle werkvormen voor coaches

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.