Methodiek: 10 Tips voor Leerzame Rollenspellen

In het kort: Hoe maak je rollenspelen leerzaam en effectief tijdens een training?

Leerzame rollenspelen beginnen met herkenbare praktijksituaties, duidelijke leerdoelen en een veilige oefenomgeving. Werk met korte spelrondes, geef gerichte feedback tijdens time-outs en stem je begeleiding af op de hoofdrolspeler. Laat deelnemers zelf benoemen welk nieuw gedrag zij hebben geoefend en wat het effect daarvan was op hun gesprekspartner.

Rollenspelen zijn bij uitstek geschikt voor het intrainen van nieuw gedrag en het ervaren van het effect van dit nieuwe gedrag op gesprekspartners. Ze vragen wel om een zorgvuldige en vakkundige begeleiding.

Wat zijn de 10 belangrijkste tips voor leerzame rollenspelen tijdens trainingen?

Tip 1: Waarom gebruik je praktijksituaties van deelnemers in een rollenspel?

1. Gebruik spelsituaties uit de praktijk van de deelnemers, voor een optimale transfer.

Tip 2: Hoe creëer je duidelijkheid en veiligheid bij een rollenspel?

2. Motiveer de oefening en wees duidelijk over de kaders en werkwijze. Zo creëer je veiligheid.

Tip 3: Waarom is een duidelijk leercontract belangrijk bij een rollenspel?

3. Zorg voor een duidelijk leercontract met de hoofdrolspeler.

Tip 4: Hoe maak je de oefensituatie van een rollenspel realistisch?

4. Investeer in het opbouwen van de fysieke situatie, zoals bijvoorbeeld een tafel, zitje of rug-aan-rug bij een telefoongesprek.

Deze methodiek effectief leren begeleiden?

Vergroot je impact als trainer!

Ontdek onze NOBTRA erkende opleidingen waarin je de kneepjes van het trainersvak leert en je persoonlijke impact als trainer vergroot.

Trainer Opleiding met Ziel en Zakelijkheid

Tip 5: Hoe lang duurt een effectieve spelronde bij een rollenspel?

5. Werk met korte spelrondes van 2 tot 5 minuten.

Tip 6: Hoe geef je leerdoelgerichte feedback tijdens de time-out van een rollenspel?

6. Geef in de time-out tops en tips die gericht zijn op het leercontract. Bewaak hierbij de feedbackregels.

Tip 7: Hoe bewaak je de grenzen en leerbehoeften van de hoofdrolspeler?

7. Houd tijdens de spelrondes en in de time-outs goed contact met de hoofdrolspeler: bewaak grenzen, daag ze uit, laat indien nodig stoom afblazen.

Tip 8: In welke volgorde geef je feedback na een rollenspel?

8. Houd de standaard volgorde van feedback geven aan: observatoren, tegenrolspeler, trainer.

Tip 9: Hoe gebruik je de tegenrolspeler om het effect van gedrag zichtbaar te maken?

9. Gebruik de tegenrolspeler in de time-outs en nabespreking voor een scherpe spiegel voor de hoofdrolspeler over het effect van zijn gedrag.

Tip 10: Hoe laat je deelnemers hun eigen groei en leerresultaten benoemen?

10. Laat de hoofdrolspeler zijn eigen groeistap benoemen, hoe hij deze heeft gerealiseerd en welk effect hij hiermee heeft op zijn gesprekspartner.

Hoe ontwikkel je jezelf als trainer in het begeleiden van rollenspelen?

Met welke tip kun jij het leerrendement van je rollenspelen vergroten? Pas deze tip toe in je volgende trainingen.

Veelgestelde vragen over leerzame rollenspelen tijdens trainingen

Waarom zijn rollenspelen effectief bij het trainen van nieuw gedrag?

Rollenspelen geven deelnemers de mogelijkheid om nieuw gedrag te oefenen in een herkenbare situatie. Ze ervaren direct welk effect hun gedrag heeft op een gesprekspartner. Door gerichte feedback en herhaling kunnen zij hun aanpak bijstellen en ontdekken welk gedrag beter werkt.

Hoe zorg je voor veiligheid tijdens een rollenspel?

Leg vooraf duidelijk uit waarom je het rollenspel inzet, wat de leerdoelen zijn en hoe de oefening verloopt. Maak afspraken over de werkwijze en bewaak tijdens het oefenen de grenzen van de hoofdrolspeler. Stem je begeleiding af op wat de deelnemer aankan en nodig heeft om te leren.

Hoe lang moet een spelronde tijdens een rollenspel duren?

Werk bij voorkeur met korte spelrondes van twee tot vijf minuten. Hierdoor blijft het oefenen overzichtelijk en kun je regelmatig een time-out inlassen. Tijdens de time-out bespreek je gerichte feedback en bepaalt de hoofdrolspeler welk gedrag hij in de volgende ronde wil oefenen.

Wie geeft als eerste feedback na een rollenspel?

De gebruikelijke volgorde in deze methodiek is: eerst de observatoren, daarna de tegenrolspeler en vervolgens de trainer. De observatoren benoemen tops en tips, de tegenrolspeler vertelt welk effect het gedrag had en de trainer vult waar nodig aan. De feedback blijft gericht op het leercontract.

Hoe vergroot je het leerrendement van rollenspelen?

Gebruik herkenbare praktijksituaties, formuleer een duidelijk leercontract en werk met korte spelrondes. Geef tijdens time-outs feedback die aansluit bij de leerdoelen en laat deelnemers opnieuw oefenen. Vraag de hoofdrolspeler aan het einde om zijn eigen groeistap en het effect daarvan te benoemen.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Meer leren?
Wil je leren hoe je rollenspelen leerdoelgericht en zorgvuldig kunt begeleiden? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleiding:

• Post-HBO Train de Trainer Opleiding: Trainen met Ziel en Zakelijkheid
• Post-HBO Opleiding Trainer-Coach met Ziel en Zakelijkheid

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductie workshop Trainen met het Stermodel.

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

• Toolboxes voor trainers, coaches en teamcoaches
• Overzicht van alle methodieken voor trainers
• Overzicht van alle methodieken voor coaches
• Overzicht van alle methodieken voor teamcoaches

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.