Met de online werkvorm Theorie verwerken met de chat laat je alle deelnemers actief oefenen met een uitgelegd model of theoretisch concept. Je stelt korte vragen over voorbeelden of praktijksituaties. Deelnemers plaatsen hun antwoorden in de chat, waarna je hun redeneringen bespreekt en feedback geeft. Zo leren zij de theorie beter begrijpen, herkennen en uiteindelijk toepassen.
Met de activerende online werkvorm Theorie verwerken met de chat zet je alle deelnemers actief aan de slag met het verwerken en begrijpen van de uitgelegde theorie.
Hoe zorg je ervoor dat deelnemers tijdens een online training niet alleen luisteren naar je uitleg, maar de theorie ook echt gaan begrijpen?
Met de chatfunctie in een virtual classroom kun je alle deelnemers tegelijkertijd laten nadenken over een model of theoretisch concept.
Je geeft een korte opdracht, laat iedereen een antwoord formuleren en bespreekt vervolgens de antwoorden in de chat.
Zo maak je van het uitleggen van theorie een actief leerproces.
In dit artikel lees je hoe deze online werkvorm werkt. Ook vind je twee praktijkvoorbeelden: het begrijpen van de vier communicatieniveaus en het verwerken van de zes stappen van feedback geven.

Je kunt deze activerende online werkvorm voor verschillende leerdoelen inzetten.
De twee belangrijkste doelen zijn:
Door deelnemers actief te laten nadenken over voorbeelden, uitspraken of praktijksituaties, help je hen om de betekenis van de theorie beter te begrijpen.
Daarna kun je een volgende stap zetten naar het toepassen van de theorie in een vaardigheidsoefening.
Je zet deze activerende online werkvorm in nadat je een model of theorie hebt uitgelegd en eventuele vragen hebt beantwoord.
Deelnemers hebben dan kennisgemaakt met de theorie, maar moeten deze nog verder verwerken.
Met korte opdrachten in de chat daag je hen uit om actief na te denken over de betekenis van het model.
Je kunt de werkvorm bijvoorbeeld gebruiken wanneer deelnemers:
Het uitgangspunt is dat alle deelnemers actief meedenken en niet alleen degene die mondeling een vraag beantwoordt.
Bij het uitleggen van theorie kan een trainer geneigd zijn om vooral zelf aan het woord te zijn.
Met de chat kun je deelnemers tussendoor actief laten nadenken over wat je hebt uitgelegd.
Je stelt een gerichte vraag en laat iedereen een antwoord formuleren.
Vervolgens zie je als trainer welke antwoorden deelnemers geven en hoe zij de theorie begrijpen.
Je kunt bijvoorbeeld:
Zo gebruik je de chat niet alleen om kennis te controleren, maar vooral om deelnemers te helpen de theorie beter te begrijpen.
Je kunt deze werkvorm in vijf stappen uitvoeren.
Kies een model, theoretisch begrip of stappenplan dat je tijdens de online training hebt uitgelegd.
Bepaal welk onderdeel deelnemers moeten begrijpen.
Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een onderscheid tussen verschillende begrippen of de volgorde van een stappenplan.
Maak een vraag die deelnemers uitnodigt om de theorie actief te gebruiken.
Bijvoorbeeld:
Gebruik bij voorkeur een herkenbare uitspraak of praktijksituatie.
Stel de vraag aan de hele groep.
Vraag iedere deelnemer om een antwoord in de chat te plaatsen.
Zo denkt iedereen actief na over de theorie.
Je kunt deelnemers eerst kort de tijd geven om zelf een antwoord te formuleren.
Bekijk de antwoorden die deelnemers hebben geplaatst.
Vraag bij een aantal deelnemers door op hun redenering.
Bijvoorbeeld:
‘Waarom vind jij dat deze uitspraak bij dit onderdeel van het model hoort?’
Laat deelnemers hun keuzes toelichten.
Zo krijg je inzicht in hoe zij de theorie begrijpen.
Benoem als trainer het juiste antwoord en leg uit waarom dit antwoord past bij de theorie.
Bespreek eventuele misverstanden.
Gebruik waar nodig extra voorbeelden om het verschil tussen begrippen of stappen duidelijk te maken.
Herhaal de werkwijze met een volgende uitspraak of praktijksituatie.
Zo krijgen deelnemers meerdere mogelijkheden om de theorie actief te verwerken.
Een eerste voorbeeld is het verwerken van de theorie van de vier communicatieniveaus.
Je hebt de vier niveaus tijdens de training uitgelegd.
Vervolgens laat je deelnemers oefenen met het herkennen van deze niveaus in uitspraken uit de praktijk.
Je kunt bijvoorbeeld de volgende uitspraak gebruiken:
‘Ik heb het gevoel dat we niet naar elkaar luisteren.’
Vraag vervolgens:
‘Bij welk van de vier communicatieniveaus hoort deze uitspraak? Zet je antwoord in de chat.’
Laat alle deelnemers een antwoord formuleren.
Vraag vervolgens bij enkele deelnemers door:
Benoem ten slotte zelf het juiste communicatieniveau en licht je antwoord toe.
Herhaal deze werkwijze met verschillende uitspraken.
Zo leren deelnemers de vier communicatieniveaus steeds beter herkennen.
Een tweede voorbeeld is het verwerken van de zes stappen van feedback geven.
Je kunt hiervoor dezelfde werkwijze gebruiken als bij de vier communicatieniveaus.
Een speelse variant is om de stappen in willekeurige volgorde aan te bieden.
Maak vooraf een overzicht met bij iedere stap van het feedbackmodel een passende uitspraak.
Plaats deze uitspraken in willekeurige volgorde in de chat.
Geef vervolgens de opdracht:
‘Zet de uitspraken in de juiste volgorde volgens de zes stappen van feedback geven. Welke volgorde zorgt ervoor dat de feedback goed overkomt bij de ontvanger?’
Laat alle deelnemers hun gekozen volgorde in de chat plaatsen.
Bespreek vervolgens de verschillende antwoorden.
Bekijk welke volgordes deelnemers in de chat hebben geplaatst.
Kies enkele veelvoorkomende fouten om met de groep te bespreken.
Leg uit waarom een bepaalde volgorde niet klopt en wat de juiste volgorde is.
Betrek bij je uitleg niet alleen de juistheid van de stappen, maar ook de mogelijke impact op de ontvanger van de feedback.
Vraag bijvoorbeeld:
Zo gaan deelnemers niet alleen de juiste volgorde herkennen, maar ook begrijpen waarom die volgorde belangrijk is.
Word Trainer Persoonlijke Ontwikkeling, Leiderschap, Communicatieve en Management vaardigheden
Verdiepende en praktijkgerichte train de trainer opleiding waarin je leert trainen op de bovenstroom en onderstroom van leren en ontwikkelen, en je persoonlijke impact als trainer vergroot.
NOBTRA erkende opleiding.

Wanneer deelnemers de theorie begrijpen, kun je een volgende leerstap zetten.
Je gaat dan van het herkennen van een theoretisch begrip naar het daadwerkelijk toepassen ervan.
Een voorbeeld hiervan is het onderscheid tussen een waarneming en een interpretatie bij het geven van feedback.
Stel dat je bij het bespreken van de feedbackstappen de volgende uitspraak gebruikt:
‘Ik zag dat je niet geïnteresseerd was in mijn verhaal.’
Vraag deelnemers:
‘Is deze uitspraak een concrete waarneming of een interpretatie? Zet je antwoord in de chat.’
De uitspraak is een interpretatie.
Je kunt namelijk niet rechtstreeks waarnemen of iemand wel of niet geïnteresseerd is.
Je kunt wel concreet gedrag waarnemen en beschrijven.
Bij het geven van feedback is het belangrijk om te beginnen met een concrete waarneming en niet met een interpretatie.
Bespreek met deelnemers waarom de uitspraak een interpretatie is.
Wanneer duidelijk is waarom de uitspraak een interpretatie is, kun je een volgende opdracht geven.
Vraag deelnemers:
‘Wat zou een concrete waarneming kunnen zijn die leidt tot de interpretatie: Ik zag dat je niet geïnteresseerd was in mijn verhaal?’
Laat alle deelnemers een antwoord in de chat plaatsen.
Voorbeelden van mogelijke concrete waarnemingen zijn:
Dit zijn fictieve voorbeelden van waarneembaar gedrag. Ze bewijzen op zichzelf niet dat iemand ongeïnteresseerd was.
Het verschil is dat deze uitspraken beschrijven wat iemand concreet deed, terwijl ‘je was niet geïnteresseerd’ een interpretatie van dat gedrag is.
De kans is groot dat er in de chat nog verschillende interpretaties verschijnen in plaats van waarnemingen.
Gebruik deze antwoorden om verder te oefenen met het onderscheid tussen waarneming en interpretatie.
Zo leren deelnemers niet alleen het theoretische verschil begrijpen, maar ook zelf een concrete waarneming formuleren.
Binnen de leercyclus van Kolb kun je onderscheid maken tussen het begrijpen van theorie en het inoefenen van een vaardigheid.
Bij de leerstap theoreticus staat het verwerken en begrijpen van de theorie centraal.
Deelnemers leren bijvoorbeeld het verschil herkennen tussen een waarneming en een interpretatie.
Bij de leerstap pragmaticus gaan deelnemers oefenen met het uitvoeren van de vaardigheid.
Ze leren dan bijvoorbeeld zelf een concrete waarneming te formuleren.
Met de online werkvorm Theorie verwerken met de chat kun je dus een verbinding maken tussen deze twee leerstappen.
| Leerstap | Doel | Voorbeeldopdracht |
|---|---|---|
| Theoreticus | De theorie begrijpen en herkennen. | Is deze uitspraak een waarneming of een interpretatie? |
| Pragmaticus | Een vaardigheid inoefenen. | Formuleer zelf een concrete waarneming. |
Door deze leerstappen bewust op elkaar te laten aansluiten, help je deelnemers om de stap te maken van begrijpen naar kunnen.
Bij deze werkvorm is de feedback van de trainer een belangrijk onderdeel van het leren.
Je wilt niet alleen weten of deelnemers het juiste antwoord geven, maar ook begrijpen hoe zij tot hun antwoord komen.
Je kunt daarom de volgende aanpak gebruiken:
Zo maak je van de antwoorden in de chat een hulpmiddel om de theorie verder te verwerken.
De online werkvorm Theorie verwerken met de chat is eenvoudig toe te passen, maar vraagt om een duidelijke opbouw.
Let op de volgende aandachtspunten:
Kies een model of theorie die je binnenkort in een training gaat gebruiken.
Bedenk vervolgens een opdracht of enkele vragen waarmee deelnemers in de chat aan de slag kunnen.
Gebruik hiervoor de volgende stappen:
Zo ontwikkel je een activerende online werkvorm waarin alle deelnemers de theorie verwerken en leren begrijpen.
Dit is een online werkvorm waarbij deelnemers actief oefenen met een uitgelegd model of theoretisch begrip. De trainer stelt korte vragen over voorbeelden of praktijksituaties. Deelnemers plaatsen hun antwoorden in de chat en krijgen feedback. Zo leren zij de theorie beter begrijpen en herkennen.
Je gebruikt deze werkvorm nadat je een theorie of model hebt uitgelegd en eventuele vragen hebt beantwoord. Deelnemers kunnen dan oefenen met het herkennen van begrippen, het koppelen van voorbeelden aan onderdelen van een model of het begrijpen van de volgorde van een stappenplan.
Geef deelnemers een herkenbare uitspraak of praktijksituatie en vraag bij welk onderdeel van het model deze hoort. Laat iedereen antwoorden in de chat. Vraag enkele deelnemers hun keuze toe te lichten en bespreek vervolgens het juiste antwoord. Herhaal dit met verschillende voorbeelden.
Geef een uitspraak zoals ‘Ik zag dat je niet geïnteresseerd was in mijn verhaal.’ Vraag of dit een waarneming of interpretatie is. Laat deelnemers daarna een concrete waarneming formuleren die mogelijk tot deze interpretatie heeft geleid. Bespreek de antwoorden en verduidelijk het verschil.
Begin met een opdracht waarin deelnemers de theorie herkennen, zoals het onderscheiden van een waarneming en een interpretatie. Laat hen daarna zelf een passende formulering bedenken. Zo maak je binnen de leercyclus van Kolb de overgang van de theoreticus naar de pragmaticus.
Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.
Meer leren?
Wil je leren hoe je een effectief trainingsprogramma ontwikkelt en hoe je je deelnemers maximaal laat leren in je online training? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:
In deze traineropleidingen leer je trainen op locatie en ook in een virtual classroom.
Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductie workshop Trainen met het Stermodel.
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.
In dit blog leg ik je uit hoe je een training Persoonlijk Leiderschap op de bovenstroom en onderstroom…
Activerende werkvormen voor je online training. Lees hoe je met het werken in subgroepen het leerproces versterkt.
Ben je op zoek naar Werkvormen voor Trainers, die inspirerend, uitdagend, transfergericht, inzichtgevend of activerend zijn in je…
Hoe houd je bij online training geven de energie in de groep levendig en je deelnemers aangehaakt als…
Inzicht en werkvormen over de methodiek van het Stermodel
Download e-book