Covey’s Niveaus in Luisteren

In het kort: Wat zijn de luisterniveaus van Covey?

In deze indeling van Covey worden vijf niveaus onderscheiden, genummerd van 0 tot en met 4: de ander negeren, doen alsof je luistert, selectief luisteren, luisteren met aandacht en empathisch luisteren. Bij empathisch luisteren richt je je niet alleen op wat iemand zegt, maar ook op de gevoelens achter de boodschap. Zo kun je de ander beter begrijpen.

In het kader van eigenschap 5 ‘Eerst begrijpen, dan begrepen worden’ formuleert Covey in zijn boek ‘De zeven eigenschappen van effectief leiderschap’ 4 niveaus in luisteren.

Covey betoogt dat om de ander goed te begrijpen, het niet alleen belangrijk is om de inhoud van wat de ander vertelt te begrijpen. De overtreffende trap van begrip ontstaat volgens Covey als je ook luistert naar de gevoelens en emoties van de ander.

Wat betekent luisterniveau 0: de ander negeren?

Luisterniveau 0: De ander negeren
Hier is uiteraard geen sprake van luisteren.

Wat betekent luisterniveau 1: doen alsof je luistert?

Luisterniveau 1: Doen alsof je luistert
Je zegt ‘ja, ja’ en knikt wellicht met je hoofd, maar in feite zit je met je gedachten ergens anders.

Post-HBO Train de Trainer Opleiding Trainen met Ziel en Zakelijkheid

Word Trainer Persoonlijke Ontwikkeling, Leiderschap, Communicatieve en Management vaardigheden

Verdiepende en praktijkgerichte train de trainer opleiding waarin je leert trainen op de bovenstroom en onderstroom van leren en ontwikkelen, en je persoonlijke impact als trainer vergroot.

NOBTRA erkende opleiding.

Bekijk de Train de Trainer Opleiding

Wat is luisterniveau 2: selectief luisteren?

Luisterniveau 2: Selectief luisteren
Dit is een zeer veelvoorkomend luisterniveau. Vanuit ons eigen referentiekader selecteren we onbewust de informatie die we ontvangen. Wat past in ons referentiekader onthouden we, de andere informatie gaat langs ons heen.
Wanneer je training er op gericht is dat je deelnemers beter leren luisteren naar de inhoudelijke boodschap van hun gesprekspartner, neem je bijvoorbeeld het thema Referentiekaders en/of LSD, Luisteren Samenvatten Doorvragen op in je trainingsprogramma.

Wat is luisterniveau 3: luisteren met aandacht?

Luisterniveau 3: Luisteren met aandacht
Wanneer we luisteren met aandacht zijn we volledig met onze aandacht bij het inhoudelijke verhaal van de ander. Dit luisterniveau wordt in de meeste gevallen als zeer louterend ervaren, omdat iemand er echt helemaal voor je is.
Wanneer je hiermee aan de slag wilt in je training, kan je het fysieke niveau van het Stermodel van de zes ontwikkelingsniveaus een helpende ingang zijn. Je leert je deelnemers dan bijvoorbeeld een actieve luisterhouding, de NLP-techniek rapport maken, of de fair witness houding.

Wat is luisterniveau 4: empathisch luisteren?

Luisterniveau 4: Empathisch luisteren
Empathisch luisteren nog een stap verder dan het niveau Luisteren met aandacht. Behalve dat je luistert naar wát iemand zegt, luister je nu ook naar hóe iemand zijn verhaal vertelt. Je let daarbij op zijn non-verbale signalen, verplaatst je in de gevoelswereld van de ander en vraagt naar hoe de ander zich voelt. Door het geven van gevoelsreflecties toon je de ander dat je met hem meeleeft en zijn gevoelens erkent.
Door empathisch te luisteren doe je een hoge storting op de emotionele bankrekening, waardoor de ander bereid is om zich in jouw argumenten en gevoelens te verdiepen.
Wanneer het Covey luisterniveau Empathisch luisteren belangrijk is voor je deelnemers, leer je ze in je training bijvoorbeeld om non-verbale signalen waar te nemen en gevoelsreflecties te geven.

Silvia Blankestijn heeft Covey’s niveaus in luisteren beschreven in haar boek ‘Communiceren met Ziel en Zakelijkheid’. Op de bijbehorende toolbox ‘Communiceren met Ziel en Zakelijkheid’ vind je opdrachten die je in je training kunt gebruiken.

Hoe ontwikkel je jezelf als trainer in empathisch luisteren?

Benoem een moment in een van je laatste trainingen, waarin je een deelnemer een gevoelsreflectie had kunnen geven. Wat zou het effect hiervan geweest kunnen zijn?

Veelgestelde vragen over de luisterniveaus van Covey

Hoeveel luisterniveaus worden er in dit model van Covey onderscheiden?

Het artikel beschrijft vijf niveaus, genummerd van 0 tot en met 4. Niveau 0 is de ander negeren en wordt niet als werkelijk luisteren beschouwd. De vier daaropvolgende niveaus lopen van doen alsof je luistert tot empathisch luisteren.

Wat is het verschil tussen selectief luisteren en luisteren met aandacht?

Bij selectief luisteren neem je vooral informatie op die past binnen je eigen referentiekader. Bij luisteren met aandacht richt je je volledig op het inhoudelijke verhaal van de ander. Je probeert te begrijpen wat de ander vertelt, zonder voortdurend afgeleid te worden door je eigen gedachten.

Wat is empathisch luisteren volgens Covey?

Bij empathisch luisteren probeer je zowel de inhoud als de gevoelens van de ander te begrijpen. Je let op woorden, stemgebruik en non-verbale signalen. Door door te vragen en gevoelens zorgvuldig terug te geven, laat je merken dat je de ander wilt begrijpen.

Hoe kun je empathisch luisteren oefenen tijdens een training?

Laat deelnemers in tweetallen een gesprek voeren. De luisteraar richt zich op de inhoud en de gevoelens van de spreker, stelt open vragen en geeft een gevoelsreflectie. Bespreek na afloop hoe de spreker het luisteren heeft ervaren en welke reacties hielpen om zich begrepen te voelen.

Waarom is empathisch luisteren belangrijk voor trainers en coaches?

Empathisch luisteren helpt trainers en coaches om niet alleen de woorden van deelnemers te horen, maar ook aandacht te hebben voor hun beleving. Daardoor kunnen gevoelens en behoeften bespreekbaar worden. Dit kan bijdragen aan vertrouwen en een beter begrip van wat een deelnemer nodig heeft.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Silvia Blankestijn is auteur van Communiceren met Ziel en Zakelijkheid. In dit boek beschrijft zij onder andere Covey’s niveaus in luisteren en de toepassing ervan in communicatie en trainingen.

Meer leren?
Wil je leren hoe je Covey’s niveaus in luisteren verwerkt in een krachtig trainingsontwerp en hoe je de training op de bovenstroom en onderstroom vakbekwaam begeleidt? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen

• Post-HBO Train de Trainer Opleiding: Trainen met Ziel en Zakelijkheid
• Post-HBO Opleiding Trainer-Coach met Ziel en Zakelijkheid

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductie workshop Trainen met het Stermodel.

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

• e-Learning voor trainers, coaches en teamcoaches
• Overzicht Training Ontwerpen
• Overzicht Werkvormen Training
• Overzicht Groepsdynamica

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.