Werkvorm Kennismaken met Belbin Rollen

In het kort: Hoe gebruik je de teamrollen van Belbin om de teamsamenwerking te verbeteren?

De werkvorm Kennismaken met Belbin Rollen geeft de teamleden een inspirerend kader om elkaar beter te leren kennen.
De Belbin Methode met zijn 9 teamrollen nodigt de teamleden uit tot zelfonderzoek naar de eigen kwaliteiten en de eigen bijdrage aan de teamsamenwerking. Wanneer je het uitwisselen van deze zelfinzichten koppelt aan het geven van wederzijdse feedback op het inzetten van Belbin rollen in de samenwerking, ontstaat er een verrijkende teamcoaching bijeenkomst.

Wat zijn de doelen van de werkvorm Kennismaken met Belbin Rollen?

• De teamleden hebben inzicht in hun favoriete Belbin rollen, en in de kwaliteiten en valkuilen die hierbij horen.
• De teamleden leren elkaar beter kennen door inzicht in de rollen van Belbin die de verschillende teamleden innemen.
• De teamleden krijgen feedback van elkaar op de Belbin rol die ze in het team inzetten en het effect hiervan op de teamsamenwerking.

Hoe werkt de teamcoaching werkvorm Kennismaken met Belbin Rollen?

Deze werkvorm begint met een literatuur- en reflectieopdracht vooraf. Hiermee verleng je als het ware de teamcoaching.
Aan het begin van de teamcoaching bijeenkomst zorg je dat de 9 Teamrollen van Belbin voor iedereen helemaal duidelijk zijn, waarna je de voorbereidingsopdracht in subgroepen kunt laten uitwisselen en verdiepen. De belangrijkste inzichten worden in het hele team uitgewisseld, en vervolgens wordt de brug gebouwd van individuele inzichten naar inzicht in de teampatronen.
Het geeft een extra verdieping wanneer je hierna een feedbackronde programmeert, waarin de teamleden elkaar feedback geven gekoppeld aan de rollen van Belbin. Je kunt de kennismaking met de Belbin rollen ook vervolgen met de systemische Werkvorm Teamopstelling met Belbin Methode.

Figuur: De 9 Belbin Teamrollen

Voorbereidingsopdracht: Je eigen teamrol binnen het Belbin Model
Mail de teamleden voor de teamcoaching bijeenkomst alvast wat theorie over de 9 rollen van het Belbin Model. Het is handig als de theorie ook inzicht geeft in de kwaliteiten die bij de verschillende teamrollen horen.

Vraag ze om te reflecteren op

• Welke rollen van Belbin ze het meest innemen binnen de teamsamenwerking. Je kunt hierbij ook de Belbin Test
• Welke kwaliteiten ze vanuit deze teamrollen inzetten in de teamsamenwerking.
• In welke valkuilen ze gemakkelijk terecht komen in de samenwerking.
• Wat ze in de teamcoaching zouden willen leren over in hun eigen Belbin teamrol, gericht op het versterken van de teamsamenwerking.

Interactieve theorie-overdracht 9 rollen Belbin Methode
Omdat de teamleden vooraf al met de 9 rollen van de Belbin Methode zijn bezig geweest is het aan te raden om de 9 rollen van het Belbin Model met een interactieve werkvorm verder te verduidelijken, bijvoorbeeld met de werkvorm Onderwijsleergesprek.
De teamleden halen dan hun kennis nog een keer op, kunnen vragen ter verduidelijking stellen, en als teamcoach kun je verdieping aanbrengen op de gelezen theorie.

Opleiding Post-HBO Teamcoach Opleiding Systemisch Werken

Kernachtig interveniëren in team- en organisatiedynamiek

Leer jezelf als belangrijkste coachingsinstrument in zetten en vergroot je je systemische interventiekunde.

Bekijk de Opleiding

Uitwisseling zelfinzichten Belbin Teamrollen
De voorbereidingsopdracht eerst in subgroepen delen brengt meer vaart en interactie in je programma.
Gebruik voor de uitwisseling één op één dezelfde vragen als in de voorbereidingsopdracht. Door consistentie in de vragen houd je een duidelijke focus in je teamcoaching en krijg je meer verdieping.
Na de uitgebreide uitwisseling in de subgroepen kun je plenair de belangrijkste inzichten laten delen.

Teampatronen in het Belbin Model
Na uitwisselen van de individuele Belbin rollen kun je een mooie brug maken naar opvallende teampatronen binnen het Belbin Model. Aandachtspunten die je hierbij kunnen helpen zijn:

• Zijn er Belbin rollen die door veel mensen worden ingenomen? Wat is hiervan het effect op de kracht en uitdaging in de teamsamenwerking?
• Is er een Belbin rol die maar door 1 teamlid wordt vertegenwoordigd? Hoe ligt deze persoon in het team?
• Zijn er teamrollen van Belbin die uitgesloten worden in het team? Wat is het effect op de teamsamenwerking?

De inzichten in de teampatronen binnen het Belbin Model geven een mooie kapstok voor het formuleren van de team-leerdoelen voor het teamcoaching traject.

Feedback en teamsamenwerking
Voor een zorgvuldige en leerzame feedbackronde is het belangrijk om als teamcoach structuur aan te brengen. Structuur geeft veiligheid en richting aan de teamcoaching. Je kunt dit onder andere doen door

• Je keuze in de procedure, bijvoorbeeld: wordt de feedback in 2-tallen, in de hele groep of in subgroepen gegeven? En wie bepaalt de groepssamenstelling?
• Het geven van gerichte feedback vragen te geven, zoals
• Welke teamrol van Belbin herken jij vooral bij teamlid X?
• Benoem 2 kwaliteiten van deze Belbin rol van teamlid X.
• Wat is hiervan het effect op de samenwerking met jou?
• Welke Belbin teamrol zou je teamlid X graag meer zien innemen?
• Wat zou daarvan het effect op de samenwerking met jou zijn?

Met deze aanvullende leerstap met de Belbin Methode kunnen de teamleden hun persoonlijke leerdoelen bepalen binnen de team-leerdoelen voor het teamcoaching traject.

De 9 Teamrollen van Belbin in Teamcoaching geeft achtergrondinformatie over het model en de verschillende rollen.
Bekijk ook andere werkvormen met Belbin rollen, zoals de Werkvorm Werken met Belbin Teamrollen, of de systemische Werkvorm Teamopstelling met Belbin Methode.

Hoe ontwikkel je als teamcoach je eigen vaardigheden met de Belbin-methode?

Vraag feedback aan iemand waar je regelmatig mee samenwerkt over de Belbin rollen die jij inneemt in de samenwerking. Bepaal welke vragen je hiervoor wilt gebruiken, en evalueer achteraf wat het effect van deze feedback vragen was.

Veelgestelde vragen over Belbin-teamrollen en teamcoaching

Wat is de werkvorm Kennismaken met Belbin Rollen?

Kennismaken met Belbin Rollen is een teamcoaching werkvorm waarbij teamleden onderzoeken welke teamrollen zij innemen, welke kwaliteiten en valkuilen daarbij horen en hoe hun gedrag de samenwerking beïnvloedt. Door persoonlijke reflectie, uitwisseling en wederzijdse feedback leren teamleden elkaar beter kennen.

Wat zijn de negen teamrollen van Belbin?

De negen teamrollen zijn Bedrijfsman, Brononderzoeker, Plant, Monitor, Vormer, Voorzitter, Groepswerker, Zorgdrager en Specialist. Elke rol beschrijft een herkenbare bijdrage aan de samenwerking, met bijbehorende kwaliteiten en mogelijke valkuilen. Teamleden kunnen meerdere rollen inzetten.

Hoe ontdek je welke Belbin-teamrol bij jou past?

Onderzoek welke rollen je regelmatig inneemt tijdens de samenwerking en welke kwaliteiten je daarbij gebruikt. Kijk ook naar situaties waarin je in een valkuil terechtkomt. Je kunt hiervoor de Belbin Test gebruiken en collega’s vragen welke teamrollen zij in jouw gedrag herkennen.

Hoe maak je teampatronen zichtbaar met de Belbin-methode?

Vergelijk de teamrollen die de verschillende teamleden innemen. Onderzoek welke rollen veel voorkomen, welke nauwelijks vertegenwoordigd zijn en welke mogelijk worden uitgesloten. Bespreek vervolgens wat dit betekent voor de samenwerking en welke teamkwaliteiten verder ontwikkeld kunnen worden.

Hoe geef je feedback op de Belbin-rollen van teamleden?

Benoem welke teamrol je bij een collega herkent, welke kwaliteiten daarbij zichtbaar worden en welk effect dit heeft op jullie samenwerking. Bespreek ook welke andere rol je graag meer zou zien en waarom. Een duidelijke structuur helpt om de feedback zorgvuldig en leerzaam te maken.

Over de auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Meer leren?
Wil je meer leren over het opzetten en begeleiden van teamcoaching, en de vele kleine keuzes van de teamcoach die impact hebben op de teambijeenkomst? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleiding:

• Post-HBO Teamcoach Opleiding Systemisch Werken met Teams: Teamsamenwerking en teamontwikkeling vanuit groepsdynamica en systemisch werken.
• Training Coachend Leidinggeven met Ziel en Zakelijkheid: Verdiepende en praktijkgerichte training van 5 losse dagen, waarin je leert hoe je het beste uit je medewerkers, team én jezelf als leidinggevende kunt halen.
• Training Teamcoaching en Groepsdynamica: Krachtige en praktijkgerichte training in teamcoachingsvaardigheden en groepsdynamica in teams.

Kom kennismaken met onze visie en werkwijze in de gratis introductieworkshop Systemisch Teamcoachen.

Meer tools voor trainers, coaches en teamcoaches

• Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches
• Overzicht van alle werkvormen voor teamcoaches
• Overzicht van alle werkvormen voor trainers
• Overzicht van alle werkvormen voor coaches

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en e-learnings voor coaches, trainers en teamcoaches.