Gedragskeuzes van de teamcoach



In de artikelenreeks over de zes ontwikkelingsniveaus ga ik deze keer in op het gedragsniveau. Dit is het meest concrete en zichtbare niveau dat uiteindelijk bepalend is voor de impact die u heeft op uw omgeving. Of gedrag effectief is, is altijd gerelateerd aan uw functie, de omgeving waarin u deze functie uitoefent en de doelen die u in een specifieke situatie wilt bereiken.
In dit artikel neem ik de functie van teamcoach als voorbeeld om het gedrag onder de loep te nemen. De doelstelling van de teamcoach is om een team te begeleiden naar een effectievere samenwerking. Ik neem u graag mee naar vier gedragskeuzes die uw heeft als teamcoach:

Inhoud of interactie
Belangrijke inhoudelijke thema’s leiden vaak tot verhitte discussies in het team. De valkuil voor de teamcoach is in een dergelijke situatie dat hij zich gaat gedragen als een discussieleider, en gaat faciliteren dat het team tot een inhoudelijk goed besluit komt. Daarmee leren de teamleden echter niets over hun samenwerking, waardoor ze een volgende keer weer een discussieleider nodig hebben.
De teamcoach legt de verhitte inhoudelijke discussie stil door de aandacht te verleggen naar de wijze van discussiëren. Op wat voor manier verloopt de discussie, wat is ieders bijdrage en hoe voelen de individuele teamleden zich hierbij? Voor het verleggen van een verhitte inhoudelijke discussie moet de teamcoach zijn interventies stevig neerzetten. De kans is groot dat de teamleden in eerste instantie liever met de inhoud bezig blijven dan hun eigen bijdrage aan de samenwerking onder de loep te nemen.

De teamleden of de teamcoach
Wanneer u als teamcoach interveniëert in het communicatieproces is de kans groot dat de teamleden met u in gesprek gaan. U stelt een vraag en u krijgt het antwoord. Voordat u het weet bent u hard aan het werk en bent u de centrale persoon in de communicatie. Het gevolg is dat de teamleden niet leren om een storing in de samenwerking met elkaar uit te praten. Bovendien blijft op deze manier onzichtbaar hoe ze hier normaliter met elkaar omgaan. Uw harde werken houdt de gewoontepatronen onder de mat.
Als teamcoach is het daarom effectiever om te zorgen dat de teamleden met elkaar in gesprek gaan. Dan leren ze de confrontatie met elkaar aan te gaan, u wordt procesbegeleider van het communicatieproces. U maakt interventies over hun manier van communiceren. Waar ze hun opmerkingen naar u richten, verzoekt u ze om de boodschap naar het team te richten of naar het teamlid waar de boodschap betrekking op heeft.

Hier-en-nu of programma
Door uw interventies als teamcoach te richten op de interactie tussen de teamleden, ontvouwen zich ter plekke de gewoontepatronen die het team ook in de dagelijkse praktijk kent. Hoe meer u de interactie tussen de teamleden bevordert, hoe meer van dit soort patronen zich ontvouwen. Een teamlid voelt zich niet gehoord, altijd dezelfde drie mensen die het uiteindelijke besluit bepalen, weer die twee die het nooit eens zijn samen, de leidinggevende die alleen gericht is op de inhoud en niet op de samenwerking, …
Dit soort hier-en-nu situaties komen onaangekondigd en soms onverwacht. U kunt ze dus niet inplannen in uw programma. Soms heeft u wel een vermoeden dat in een bepaalde oefening zoiets kan gebeuren, soms bent u er zelfs op uit. Maar hoe en wat er gebeurt is een verrassing, en goed uitpraten zodat er wezenlijke leerpunten naar boven komen kost tijd. Tijd die niet in uw programma staat. Als teamcoach is het daarom belangrijk om u te realiseren waarom de oefeningen op uw programma staan. Doorgaans om de thema’s die in het hier-en-nu ontstaan aan de kaak te stellen. Doelen zijn daarom belangrijker dan de weg ernaar toe. In teamcoaching geldt bijna altijd: wat zich in het hier-en-nu voordoet is leerzamer en dynamischer dan welk ander programma ook.

Probleem tussen teamleden of teamprobleem
Het gebeurt nogal eens in teams dat twee mensen lastig met elkaar samenwerken. Het hele team heeft daar in meer of mindere mate last van. Wanneer u werkt in het hier-en-nu is de kans groot dat dit dilemma op tafel komt, tenmiste … het stuk dat twee mensen lastig met elkaar samenwerken. Meestal heerst in het team de overtuiging dat die twee dat samen eindelijk eens moet oplossen. Een overtuiging die ook nogal wat teamcoaches delen. Vanuit deze overtuiging gaat u interveniëren tussen deze twee teamleden, terwijl de rest afwacht totdat u en de twee betrokkenen de klus geklaard hebben.
In teamcoaching kijkt u echter altijd naar het gehele team. Dus als twee mensen lastig met elkaar samenwerken, wat doen de anderen dan? Zij hebben net zo goed aandeel in het laten voortduren van de situatie. Als teamcoach intervenieert u naar alle teamleden: Wat is ieders aandeel, wat is het teampatroon, en wat kunnen de verschillende teamleden leren over hun eigen gedrag?

Meer weten over dit onderwerp?

We hebben regelmatig nieuwe blogs, nieuws en tips.

Volg ons op social media

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

    Praat mee

    Om SPAM op mijn blog te voorkomen dien je eerst onderstaande in te vullen voordat je kunt reageren. Hopelijk blijf je geïnspireerd om je reactie te plaatsen!