De fundamentele toestand van leiderschap

In het kort: waarom vraagt leiderschap om uit je comfortzone te komen?

Effectief leiderschap vraagt dat je bereid bent je comfortzone te verlaten. Volgens Robert Quinn ontstaat fundamenteel leiderschap wanneer je openstaat voor verandering, gericht bent op anderen, handelt vanuit innerlijke overtuigingen en duidelijke doelen nastreeft. Hierdoor vergroot je je vermogen om te leren, verandering te realiseren en anderen mee te nemen.

Wat gebeurt er als je als leidinggevende in je comfortzone blijft?

We zijn gericht op behoud van wat we hebben en waar we mee bekend zijn. Binnen organisaties betekent dit op langere termijn altijd het sterven van een langzame dood. Er vindt geen vernieuwing meer plaats, hetgeen in onze steeds turbulentere samenleving al lang geen optie meer is.

Organisaties waar de leiding (te lang) in zijn comfortzone blijft zitten, niet bereid om naar zichzelf te kijken en voornamelijk gericht op eigen belangen, zullen vroeg of laat hun marktpositie zien verslechteren.

Wat zijn de vier kenmerken van leiderschap in de normale toestand?

Quinn en zijn onderzoekers ontdekten vier kenmerken van leidinggevenden in ‘de normale toestand’, de toestand van je comfortzone.

Hij beschrijft deze in ‘De brug bouwen terwijl je erover loopt’ als volgt:

1. Wat betekent gericht zijn op jezelf?

Ik wordt gedreven door mijn ego en stel in een bepaalde relatie of relaties mijn belangen voor het algemeen belang.

2. Wat betekent naar binnen toe gesloten zijn?

Ik blijf in mijn comfortabele zone en ontken externe signalen van verandering.

3. Wat betekent gericht zijn op comfort?

Ik houd me bezig met probleemoplossende activiteiten en leef dus in een reactieve toestand.

4. Wat betekent extern gedreven leiderschap?

Ik definieer mezelf aan de hand van hoe ik denk dat men mij ziet en hoe goed ik in staat ben externe bronnen te bemachtigen.

Wat kun je doen als je deze kenmerken bij jezelf herkent?

Dan is het wellicht een schrale troost dat een groot deel van de mensheid in deze toestand leeft.

Het opbeurende nieuws is dat we in een tijd leven waarin steeds meer mensen de sprong riskeren naar diepgaande verandering. Hierdoor zijn er steeds meer mensen om ons heen die je hierbij kunnen ondersteunen, doordat ze het proces uit eigen ervaring kennen.

Training Coachend Leidinggeven

Haal het beste uit je team, medewerkers en jezelf als leidinggevende

Verdiepende en praktijkgerichte training. Je versterkt je persoonlijk leiderschap, ontwikkelt je coachingsvaardigheden, en krijgt handvatten voor teamcoaching.

Bekijk de opleiding

Denk overigens niet dat als je een keer door een diepe transformatie bent gegaan, ‘je klaar bent’ voor de rest van je leven. We worden allemaal meerdere keren in ons leven op de proef gesteld.

Het is telkens aan jou welk antwoord je geeft: langzaam sterven of diepgaande verandering?

Wat is de fundamentele toestand van leiderschap volgens Quinn?

Naast de normale toestand onderscheidt Quinn de fundamentele toestand van leiderschap.

Hierin zijn we ons bewust van de veranderingen in de wereld om ons heen en de diepgaande verandering die dit in onszelf vraagt om hier proactief op te kunnen reageren.

Wat zijn de vier kenmerken van de fundamentele toestand van leiderschap?

In ‘de brug bouwen terwijl je erover loopt’ beschrijft Quinn de volgende vier kenmerken van de fundamentele toestand van leiderschap:

1. Wat betekent gericht zijn op anderen als leider?

Ik overstijg mijn ego, stel het algemeen belang en het welzijn van anderen op de eerste plaats, word echter en transparanter, ik bouw vertrouwen op en verrijk de relaties in mijn netwerken.

2. Wat betekent naar buiten toe openstaan als leider?

Ik beweeg me buiten mijn comfortabele zone, experimenteer, zoek werkelijke feedback, pas me aan en bereik exponentieel hogere niveaus van ontdekking, bewustzijn, competentie en visie.

3. Wat betekent innerlijk gedreven leiderschap?

Ik onderzoek continu mijn hypocrisie en overbrug de kloven tussen mijn normen en zijn bedrag. Ik bereik hogere niveaus van zelfverzekerdheid en vertrouwen.

4. Wat betekent doelgericht leiderschap?

Ik verhelder de resultaten die ik wil behalen. Ik ben toegewijd en betrokken, vol energie en houd mij vast aan mijn normen terwijl ik werk aan een betekenisvolle taak.

Wat zijn de effecten van de fundamentele toestand van leiderschap?

In deze toestand zijn we buitengewoon doelgericht en creëren we veel positieve energie, waardoor een productief team, afdeling of organisatie ontstaat met meer energie, toewijding en capaciteiten.

Er ontstaat namelijk een toestand van verhoogde aandacht en exponentieel leren. We vragen voortdurend feedback en staan open voor alle informatie die ons kan helpen om effectiever te worden. We weten welke resultaten we willen behalen en bewegen daar naartoe, ook al weten we (nog) niet hoe we er moeten komen: we bouwen de brug terwijl we er over lopen.

De fundamentele toestand van leiderschap heeft weinig te maken met je formele positie in een organisatie. Ieder van ons kan deze toestand bereiken en door de persoonlijke kracht van uw eigen transformatie zul je automatisch meer gezien en gehoord worden.

Je krijgt meer invloed binnen de organisatie, ongeacht je functie.

Veelgestelde vragen over leiderschap en de comfortzone

Wat is de comfortzone bij leiderschap?

De comfortzone is volgens de beschreven benadering een toestand waarin je vooral gericht bent op behoud, bekende patronen en bestaande zekerheden. Voor leidinggevenden kan te lang in deze toestand blijven betekenen dat zij onvoldoende openstaan voor veranderingen in zichzelf, hun organisatie en hun omgeving.

Waarom is uit je comfortzone komen belangrijk voor leiderschap?

Buiten je comfortzone sta je meer open voor verandering, feedback en nieuwe mogelijkheden. Volgens Quinn draagt dit bij aan leren en ontwikkelen. Je richt je meer op het gezamenlijke belang en op de resultaten die je wilt bereiken, ook wanneer de weg daarnaartoe nog niet volledig duidelijk is.

Wat is de fundamentele toestand van leiderschap?

De fundamentele toestand van leiderschap is een begrip van Robert Quinn. In deze toestand ben je volgens zijn model gericht op anderen, sta je open voor je omgeving, word je innerlijk gedreven en werk je doelgericht aan betekenisvolle resultaten.

Wat zijn de vier kenmerken van fundamenteel leiderschap?

De vier kenmerken zijn gericht zijn op anderen, naar buiten toe openstaan, innerlijk gedreven zijn en doelgericht handelen. Samen beschrijven ze een manier van leidinggeven waarbij je bereid bent jezelf te ontwikkelen en bewust omgaat met veranderingen in je omgeving.

Kun je fundamenteel leiderschap ontwikkelen zonder leidinggevende functie?

Ja. Volgens de benadering in dit artikel heeft fundamenteel leiderschap weinig te maken met je formele positie. Ook zonder leidinggevende functie kun je werken aan persoonlijke verandering, openstaan voor feedback, duidelijke doelen nastreven en vanuit je eigen overtuigingen handelen.

Auteur: Silvia Blankestijn

Trainer, opleider en specialist in opleidingen. Meer dan 35 jaar ervaring met het opleiden van coaches, trainers en teamcoaches in het ontwikkelen van professionele vaardigheden.

Hoe kun je je verder verdiepen in coachend leidinggeven?

Nieuwsgierig naar meer inspiratie, kennis en praktische handvatten voor Coachend leidinggeven? Lees dan:

• Coachend leidinggeven op bovenstroom en onderstroom
• 5 tips om coachend leiding te geven aan gedragsverandering
• Coachend leidinggeven aan de onderstroom van veranderingsprocessen
• 5 tips om coachend leiding te geven aan gedragsverandering

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste blogs, tips en artikelen op onze Kennisbank voor coaches, trainers en teamcoaches.

Welke tools zijn er voor coaches, trainers en teamcoaches?

Meer tools vind je op onze kennisbank onder de Toolbox voor trainers, coaches en teamcoaches. Zoals:

• Toolbox Coachend Leidinggeven
• Toolbox Werkvormen teamcoaching
• Toolbox Coachingsmethodieken

Welke opleidingen zijn er over coachend leidinggeven?

Zoek je een opleiding waarin je meer leert over Coachend leidinggeven? Dan kun je bij Blankestijn & Partners terecht in de opleidingen:

• Training Coachend Leidinggeven met Ziel en Zakelijkheid: Verdiepende en praktijkgerichte training van 5 losse dagen, waarin je leert hoe je het beste uit je medewerkers, team én jezelf als leidinggevende kunt halen.
• Training Teamcoaching en Groepsdynamica: Krachtige en praktijkgerichte training in teamcoachingsvaardigheden en groepsdynamica in teams.
• Cursus Praktische Coachingsvaardigheden: Ontwikkel een coachende stijl voor het begeleiden van veranderingsprocessen.