De 4 competentieniveaus voor trainers

Beschrijving van 4 trainingstypen, hun leerprocessen en groepsdynamiek, en de eisen die deze trainingen stellen aan de trainer.



In trainersland worden zeer diverse trainingen gegeven. Hieronder maak ik een onderscheid in vier type trainingen, welke een beroep doen om een verschillende graad van trainersvakmanschap, een verschillende diepgang in de persoonlijke ontwikkeling van de trainer en een verschillende heftigheid in de groepsdynamica:

  • Vakinhoudelijke trainingen
  • Vaardigheidstrainingen
  • Procestrainingen
  • Teamtrainingen

Hieronder beschrijf ik deze trainingstypen, hun groepsdynamiek en de eisen die deze trainingstypen stellen aan de trainer. Je kunt ook mijn lezing bij de Veiligheidsregio’s bekijken.

Niveau 1: Vakinhoudelijke trainingen
Dit zijn trainingen waarin met name inhoudelijke kennis wordt overgebracht, al dan niet met een afwisselend programma met interactieve opdrachten. Deze trainingen vragen van de trainer om didactische vaardigheden en om gedegen vakkennis. Door de duidelijke structuur in het programma van vakinhoudelijke trainingen blijft de onderlinge dynamiek tussen de deelnemers doorgaans onder de mat. Van de trainer als persoon vragen deze trainingen zelfinzicht in sterke en zwakke kanten, zodat de trainer zelfbewust kan groeien in zijn vak.

Onze trainersopleiding op dit niveau is ‘Trainen met ziel en zakelijkheid 1: Vakinhoudelijk trainer’.

Niveau 2: Vaardigheidstrainingen
Binnen het Stermodel van de zes ontwikkelingsniveaus zijn deze trainingen gericht op het gedrag- en omgevingsniveau. Het gaat om het aanleren van vaardigheden en het intrainen van nieuw gedrag. Daarmee wordt de inhoud van de training meteen persoonlijk, ook al gaat de training over hoe je dóet en niet over wie je bént.
Bij vaardigheidstrainingen is, net als bij vakinhoudelijke trainingen, sprake van een duidelijke programmastructuur. Van de trainer wordt hier stevig trainersvakmanschap verwacht, zowel in het doelgericht sturing geven aan het leerproces als in het creëren van contact en verbinding. Je krijgt impact als je in je programma en interventies scherp aansluit bij de persoonlijke leerdoelen van je deelnemers.

Onze trainersopleiding op het niveau van vaardigheidstrainer en inhoudelijk trainen is ‘Trainen met ziel en zakelijkheid 2: Vaardigheidstrainer’.

 

Niveau 3: Procestrainer
Deze trainingen spelen zich af op alle zes de ontwikkelingsniveaus binnen het Stermodel. Voor een zichtbare en blijvende gedragsverandering in de praktijk is het nodig om ook de belemmeringen te onderzoeken die de verandering in de weg staan en op zoek te gaan naar hulpbronnen voor de transformatie. Daarmee worden het mentale, emotionele, fysieke en zingevingniveau toegevoegd aan het gedrag- en omgevingsniveau. Doordat de deelnemers zich persoonlijk op een wezenlijk niveau openen, ontmoeten ze zichzelf, elkaar en jou intenser, waardoor ook de groepsdynamiek intenser wordt.
Van de trainer wordt bij dit type trainingen niet alleen zeer gedegen vakmanschap gevraagd, maar ook inzicht in (diepe) persoonlijke veranderingsprocessen. Dit vraagt van jou als trainer dat je deze niveaus in je eigen persoonlijke ontwikkeling hebt onderzocht. Je kunt je deelnemers immers ‘niet verder begeleiden dan je eigen wortels diep zijn’.

Onze trainersopleiding op dit niveau is ‘Trainen met ziel en zakelijkheid 3: Procestrainer’.

Niveau 4: Teamtrainingen
Trainingen gericht op het versterken van de samenwerking binnen een team en het realiseren van de gewenste teamresultaten, spelen zich altijd af op de zes ontwikkelingsniveaus in het kwadraat: het gaat om de patronen van de individuele teamleden én om de collectieve teampatronen.
Voor de trainer zijn teamtrainingen ‘de heftigste place to be’. Dit komt door een aantal aspecten:

  • Als deelnemers ergens zichzelf op een confronterende manier tegenkomen dan is het wel in teamtrainingen.
  • ‘Oud zeer’ en elkaar raken in levensthema’s maakt dat de emoties hoog kunnen oplopen.
  • Groepsdynamische patronen worden zichtbaar tijdens de training. Dit vraagt van de trainer interventies in het hier-en-nu om deze patronen zichtbaar te maken.
  • De hier-en-nu situaties vragen dat je als trainer bereid bent om je programma volledig los te laten. Vanaf dat moment ben je zelf je belangrijkste trainingsinstrument.
  • Daarnaast heeft de trainer voldoende afstand nodig om de collectieve patronen te herkennen (helder inzicht op teamniveau) en een ruime emotionele intelligentie om de patronen op een passende wijze bespreekbaar te maken.
  • In de heftigheid van de hier-en-nu situaties wordt de tegenoverdracht van de trainer maximaal getriggerd. Zelf stevig in je schoenen staan en beschikken over diepgaande zelfreflectie is hierbij van essentieel belang voor de teamtrainer.

Onze trainersopleiding op het niveau van teamtrainer/teamcoach is ‘Trainen met ziel en zakelijkheid 4: Teamtrainer’.

Een uitgebreide beschrijving van deze trainersniveaus vind je in mijn boek ‘Impact als trainer’.

download

Meer weten over dit onderwerp?

We hebben regelmatig nieuwe blogs, nieuws en tips.

Volg ons op social media

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

    Praat mee

    Om SPAM op mijn blog te voorkomen dien je eerst onderstaande in te vullen voordat je kunt reageren. Hopelijk blijf je geïnspireerd om je reactie te plaatsen!